Sürücü Sözlüyü
Avtomobil və yol hərəkəti terminlərinin A-Z izahı
93 termin
ABS
TəhlükəsizlikƏyləcləmə zamanı təkərlərin bloklanmasının qarşısını alan sistem.
Akkumulyator
Elektrik və ElektronikaAvtomobilin elektrik enerjisini saxlayan və təmin edən batareya.
Ambriyaj (Debriyaj)
Ötürmə QutusuMühərriklə ötürmə qutusu arasında əlaqəni kəsib-qoşan mexanizm.
Amortizator
Şassi və ƏyləcYol nahamərliklərinin zərbəsini udan hidravlik sönümləyici. İdarəetmə, əyləcləmə və yol tutuşunu qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır.
Antikorroziya
Kuzov və ŞüşəKuzovu paslanmadan qoruyan örtük və müalicə. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır.
Aquaplaning
SürücülükTəkərin yağış suyu üzərində üzərək yol tutuşunu itirməsi. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır.
Arxa çəkiş (RWD)
Ötürmə QutusuMühərrik gücünün yalnız arxa təkərlərə ötürüldüyü çəkiş sistemi.
At gücü (HP)
Mühərrik və YanacaqMühərrikin gücünü ölçən vahid, 1 HP ≈ 745.7 vatt. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
Avtomaqistral
Yol HərəkətiYüksək sürətli hərəkət üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi yol. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Avtomat ötürmə qutusu
Ötürmə QutusuÖtürmələri avtomatik dəyişdirən hidrodinamik transmissiya. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır.
Avtomatik əyləc sistemi
TəhlükəsizlikToqquşma təhlükəsi olduqda avtomatik əyləcləyən təhlükəsizlik sistemi.
Barabanlı əyləc
Şassi və ƏyləcƏyləc kolodkasının barabana sıxılması ilə işləyən əyləc sistemi.
Benzin mühərrik
Mühərrik və YanacaqBenzin yanacağı ilə işləyən daxili yanma mühərriki. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
Cruise control
SürücülükAvtomobilin sürətini sabit saxlayan avtomatik sistem. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır.
CVT (Variator)
Ötürmə QutusuDişlisiz, kəmər və ya zəncir ilə işləyən dəyişkən nisbətli ötürmə.
Dairəvi hərəkət
SürücülükDairəvi yol qovşağında (krujok) hərəkət qaydaları. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır.
Diferensial
Ötürmə QutusuDönmə zamanı təkərlərin fərqli sürətlə fırlanmasını təmin edən mexanizm.
Disk əyləc
Şassi və ƏyləcƏyləc kolodkasının disk-ə sıxılması ilə işləyən əyləc sistemi.
Dizel mühərrik
Mühərrik və YanacaqDizel yanacağı ilə işləyən yüksək sıxma nisbətli mühərrik. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
Döngə radiusu
SürücülükAvtomobilin tam dönüş edə bildiyi ən kiçik dairənin radiusu.
Drift
SürücülükAvtomobilin arxa hissəsini idarə olunan şəkildə sürüşdürmə texnikası.
EGR klapan
Mühərrik və YanacaqEgzoz qazının bir hissəsini geri mühərrikə yönləndirən emissiya azaltma sistemi.
Ekodriving
SürücülükYanacaq qənaəti və ekoloji sürücülük üsulları. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır.
Elektrik mühərriki
Mühərrik və YanacaqElektrik enerjisi ilə işləyən sıfır emissiyalı motor. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
ESP (Elektron stabillik)
TəhlükəsizlikAvtomobilin sürüşməsini əngəlləyən elektron stabillik proqramı.
Əks zolağa çıxma
SürücülükÖtmə zamanı qarşı yol zolağına keçmə - ən təhlükəli manevr. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır.
Əyləc kolodkası
Şassi və ƏyləcƏyləc diskini və ya barabanını sıxan sürtünmə materialı. İdarəetmə, əyləcləmə və yol tutuşunu qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır.
Generator (Alternator)
Elektrik və ElektronikaMühərrik fırlanarkən elektrik enerjisi istehsal edən qurğu. Avtomobilin elektrik və elektron diaqnostikasında əsas anlayışlardan biridir.
Geri baxış kamerası
TəhlükəsizlikGeri gedərkən arxanı ekranda göstərən kamera sistemi. Sürücü və sərnişin təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır.
GPS naviqasiya
Yol HərəkətiPeyk siqnalları ilə mövqe təyin edən və marşrut göstərən sistem.
Hava filtri
Mühərrik və YanacaqMühərrikə daxil olan havanı toz və zərrəciklərdən təmizləyən filtr.
Hetçbek
Kuzov və ŞüşəBaqaj qapısı arxa şüşə ilə birlikdə açılan kompakt kuzov tipi.
Hibrid mühərrik
Mühərrik və YanacaqBenzin mühərriki ilə elektrik motorunu birləşdirən güc sistemi.
İmmobilayzer
Elektrik və ElektronikaOrijinal açar olmadan mühərrikin işə düşməsini əngəlləyən oğurluq əleyhinə sistem.
İnjektor
Mühərrik və YanacaqYanacağı elektron idarəetmə ilə silindrlərə səpən qurğu. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
İnterkuler
Mühərrik və YanacaqTurbo tərəfindən sıxılmış havanı soyudan radiator. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
İşıqlandırma sistemi
Elektrik və ElektronikaAvtomobilin bütün xarici və daxili işıq mənbələri. Avtomobilin elektrik və elektron diaqnostikasında əsas anlayışlardan biridir.
ISOFIX
TəhlükəsizlikUşaq oturacağını avtomobilə bərkidən standart sistem. Sürücü və sərnişin təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır.
Karbürator
Mühərrik və YanacaqBenzin və havanı qarışdıraraq mühərrikə göndərən mexaniki qurğu.
Kardanval
Ötürmə QutusuÖtürmə qutusundan arxa diferensiala tork ötürən fırlanan val.
Katalitik konvertor
Mühərrik və YanacaqEgzoz qazlarındakı zərərli maddələri zərərsizləşdirən qurğu.
Kəmər gəricisi
TəhlükəsizlikToqquşma zamanı kəməri kəskin dartaraq yolcunu oturacağa sıxan sistem.
Ksenon fara
Elektrik və ElektronikaKsenon qazı ilə doldurulmuş yüksək intensivlikli boşalma lampası.
LED fara
Elektrik və ElektronikaLED diodlarla işləyən enerjisəmərəli və uzunömürlü fara. Avtomobilin elektrik və elektron diaqnostikasında əsas anlayışlardan biridir.
Lyuk
Kuzov və ŞüşəAvtomobilin damında açılan şüşə panel. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır.
Manual ötürmə qutusu
Ötürmə QutusuSürücünün əl ilə ötürmə dəyişdirdiyi mexaniki transmissiya. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır.
Məsafədən idarə
Elektrik və ElektronikaAvtomobilin qıfıllarını və digər funksiyaları uzaqdan idarə edən pult.
Mühərrik həcmi (CC)
Mühərrik və YanacaqMühərrikin bütün silindrlərin ümumi iş həcmi, kubik santimetrlə.
OBD-II diaqnostika
Elektrik və ElektronikaAvtomobilin elektron sistemlərini yoxlamaq üçün standart diaqnostika portu.
Odometr
Yol HərəkətiAvtomobilin ümumi getdiyi məsafəni göstərən sayğac. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Oktan ədədi
Mühərrik və YanacaqBenzinin detonasiyaya qarşı müqavimətini göstərən göstərici.
Ölü zona
SürücülükGüzgülərdə görünməyən amma təhlükəli olan sahə. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır.
Ölü zona sensoru
TəhlükəsizlikGüzgülərin görmə sahəsindən kənardakı nəqliyyatı aşkarlayan sistem.
Ön çəkiş (FWD)
Ötürmə QutusuMühərrik gücünün yalnız ön təkərlərə ötürüldüyü çəkiş sistemi.
Ön şüşə
Kuzov və ŞüşəAvtomobilin ön hissəsindəki laminasiya edilmiş təhlükəsizlik şüşəsi.
Ötmə qaydası
SürücülükQabaqda gedən nəqliyyatı keçmə qaydaları və şərtləri. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır.
Paralel parklanma
SürücülükAvtomobili iki nəqliyyat arasında yol kənarına parklamaq texnikası.
Park sensorları
TəhlükəsizlikManeəyə yaxınlaşdıqda səs siqnalı ilə xəbərdarlıq edən sensorlar.
Pikap
Kuzov və ŞüşəArxa hissəsində açıq yük platforması olan nəqliyyat vasitəsi.
Piyada keçidi
Yol HərəkətiPiyadaların yolu keçməsi üçün ayrılmış xüsusi sahə. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Qızdırma şamı (Svecha)
Mühərrik və YanacaqBenzin mühərrikdə yanacaq-hava qarışığını alovlandıran qurğu.
Radiator
Mühərrik və YanacaqMühərrikin soyutma mayesini soyudan istilik mübadiləsi qurğusu.
Rəngləmə
Kuzov və ŞüşəAvtomobilin kuzov səthinə lak-boya örtüyü tətbiqi prosesi. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır.
Robot ötürmə qutusu
Ötürmə QutusuAvtomatik idarə olunan mexaniki ötürmə qutusu. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır.
Sedan
Kuzov və ŞüşəAyrıca baqaj bölməsi olan 4 qapılı klassik kuzov tipi. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır.
Siqnal sistemi
Elektrik və ElektronikaDönmə, əyləcləmə və təcili vəziyyəti bildirən işıq siqnalları.
Spidometr
Yol HərəkətiAvtomobilin anlıq sürətini göstərən cihaz. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Şrus
Şassi və ƏyləcÖn çəkişli avtomobillərdə fırlanma gücünü bucaq altında təkərlərə ötürən oynaq.
Stabilizator
Şassi və ƏyləcDönmə zamanı kuzovun əyilməsini azaldan metal çubuq. İdarəetmə, əyləcləmə və yol tutuşunu qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır.
Starter motor
Elektrik və ElektronikaAçarı çevirəndə mühərriki ilk fırlanmaya gətirən elektrik motoru.
Sükan gücləndiricisi
Şassi və ƏyləcSükanı döndərməyi asanlaşdıran hidravlik və ya elektrik sistemi.
Sürət həddi
Yol HərəkətiMüəyyən yol hissəsində icazə verilən maksimum sürət. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Sürücülük vəsiqəsi
Yol HərəkətiNəqliyyat vasitəsi idarə etmə hüququnu təsdiq edən rəsmi sənəd.
SUV/Krossover
Kuzov və ŞüşəYüksək oturacaq mövqeyi və böyük yer ayırımı olan çoxməqsədli avtomobil.
Svetofor
Yol HərəkətiYol hərəkətini işıq siqnalları ilə tənzimləyən qurğu. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Taksometr
Yol HərəkətiTaksi avtomobillərində qiymət hesablayan sayğac. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Tam çəkiş (4WD/AWD)
Ötürmə QutusuMühərrik gücünün hər dörd təkərə ötürüldüyü çəkiş sistemi. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır.
Taxometr
Yol HərəkətiMühərrikin fırlanma sürətini (RPM) göstərən cihaz. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Termostat
Mühərrik və YanacaqMühərrik temperaturunu tənzimləyən klapan. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
Texniki baxış
Yol HərəkətiAvtomobilin texniki vəziyyətinin dövlət tərəfindən yoxlanması.
Təhlükəsizlik yastığı (Airbag)
TəhlükəsizlikToqquşma zamanı şişərək yolcuları qoruyan hava yastığı. Sürücü və sərnişin təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır.
Təkər balansı
Şassi və ƏyləcTəkərin bərabər fırlanmasını təmin etmək üçün ağırlıqların yerləşdirilməsi.
Təkər eyarı (geometriya)
Şassi və ƏyləcTəkərlərin avtomobilə nəzərən düzgün bucaq altında tənzimlənməsi.
Tonirovka
Kuzov və ŞüşəAvtomobil şüşələrinə tünd plyonka yapışdırma. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır.
Tork (Nm)
Mühərrik və YanacaqMühərrikin fırlanma qüvvəsi, Nyuton-metrlə ölçülür. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
Turbo (Turbokompressor)
Mühərrik və Yanacaqİşlənmiş qazların enerjisi ilə mühərrikə əlavə hava vuran sistem.
Universal
Kuzov və ŞüşəUzadılmış dam xətti və böyük baqajı olan praktik kuzov tipi.
Yağ filtri
Mühərrik və YanacaqMühərrik yağını metal hissəciklərdən və çirkdən təmizləyən filtr.
Yanacaq sərfiyyatı
Mühərrik və YanacaqAvtomobilin 100 km məsafədə sərf etdiyi yanacaq miqdarı. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir.
Yay sistemi
Şassi və ƏyləcYol zərbələrini udaraq sərnişinlərin rahat hərəkətini təmin edən elastik element.
Yol işarələnməsi
Yol HərəkətiYol səthinə çəkilən xətlər, ox işarələri və digər işarələr. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır.
Yol nişanı
Yol HərəkətiYol kənarında quraşdırılan məlumatverici, xəbərdarlıq və qadağan nişanları.
Zolaq saxlama sistemi
TəhlükəsizlikAvtomobilin zolaqdan çıxmasının qarşısını alan köməkçi sistem.
Axtarışa uyğun termin tapılmadı
Niyə Sürücü Sözlüyü?
Avtomobil dünyasında yüzlərlə texniki termin var. Bu sözlük sizə hər bir termini sadə dildə izah edir - mühərrikdən əyləcə, təhlükəsizlik sistemlərindən yol qaydalarına qədər.