Yol polisi tərəfindən saxlanılan zaman sürücülərin tez-tez eşitdiyi ifadələrdən biri budur: "Maşından düş".
Bəs bu tələb hər zaman qanunidirmi, yoxsa sürücü yalnız müəyyən hallarda avtomobildən düşməlidir? Bu sualın cavabı qanunvericilikdə aydın şəkildə izah olunur.
Ümumi qayda: sürücü maşından düşməlidirmi?
Xeyr, ümumi halda məcburi deyil.
Yol polisi avtomobili saxladıqda sürücü:
- Avtomobildə qala bilər
- Sənədləri maşının içində təqdim edə bilər
- Avtomobildən düşməyə məcbur deyil
Bu, sürücünün əsas hüquqlarından biridir.
Polis hansı hallarda sürücünü maşından düşməyə dəvət edə bilər?
Aşağıdakı hallarda polis əməkdaşının sürücüdən maşından düşməsini tələb etməsi qanuni əsaslı hesab oluna bilər:
1. Təhlükəsizlik riski varsa
- Sürücü aqressiv davranırsa
- Polis əməkdaşının təhlükəsizliyinə risk yaranırsa
2. Sürücü alkoqollu və ya qeyri-adekvatdırsa
- Alkoqol yoxlaması aparılacaqsa
- Sürücünün davranışı şübhə doğurursa
3. Texniki baxış və ya avtomobilə baxış tələb olunursa
- Avtomobilin texniki vəziyyəti ilə bağlı yoxlama aparılacaqsa
- Dövlət nömrəsi, yük və ya konstruksiya ilə bağlı şübhə varsa
4. İnzibati tədbir görülürsə
- Protokol tərtib olunursa
- Saxlanma və ya digər prosedur həyata keçirilirsə
Polis səbəb göstərmədən "düş" deyə bilərmi?
Xeyr.
Polis əməkdaşı səbəb izah etmədən, qanuni əsas göstərmədən, sadəcə təzyiq məqsədilə sürücünü avtomobildən düşməyə məcbur edə bilməz.
Sürücü səbəbi soruşmaq hüququna malikdir.
Sürücü necə davranmalıdır?
Əgər polis maşından düşməyi tələb edirsə:
- Sakit olun
- "Zəhmət olmasa, səbəbini deyə bilərsinizmi?" deyə soruşun
- Mübahisəyə girməyin
- Qanuni əsas yoxdursa, bunu mədəni şəkildə bildirin
Maşından düşməmək cərimədir?
Xeyr, təkbaşına cərimə deyil.
Əgər qanuni əsas yoxdursa və təhlükəsizlik riski yoxdursa, sürücünün maşından düşməməsi inzibati xəta sayılmır.
Polis sürücünü zorla maşından düşürə bilərmi?
Yalnız qanuni əsas varsa, təhlükəsizlik riski sübuta yetirilirsə və ya inzibati tədbir görülürsə. Bu hallar istisna təşkil edir. Əks halda zor tətbiqi qanunsuzdur.
Vacib hüquqi məqamlar
- Sürücü hüquqları polis göstərişindən asılı olmayaraq qorunur
- Şübhə və risk olmadan tələb hüquqi əsas sayılmır
- Hər bir tədbir prosedura uyğun olmalıdır
Nəticə
Polis saxlayanda sürücü avtomobildən düşməyə məcbur deyil. Yalnız müəyyən hallarda bu tələb qanuni ola bilər. Səbəbsiz tələb hüquq pozuntusudur. Hüquqlarını bilən sürücü təzyiqə məruz qalmır.