İçki reydi nədir və hansı məqsədlə keçirilir?
Yol polisi tərəfindən keçirilən alkoqol (içki) reydləri sürücülər arasında ən çox sual doğuran mövzulardandır. Bir çox sürücü düşünür ki, polis istədiyi vaxt içki reydi keçirə bilər. Halbuki bu məsələ qanunla tənzimlənir və müəyyən şərtlərə bağlıdır.
İçki reydi:
- Yol polisinin sürücülərin alkoqollu vəziyyətdə avtomobil idarə edib-etmədiyini yoxlamaq məqsədi ilə keçirdiyi tədbirdir
- Xüsusi texniki vasitələrlə (alkotester) aparılır
- İnzibati nəzarət tədbiri hesab olunur
Yol polisinin vəzifələri haqqında ətraflı məlumat əldə edə bilərsiniz.
Polis içki reydini nə zaman keçirə bilər?
Yol polisi içki reydini istənilən vaxt yox, yalnız qanuni əsaslar olduqda keçirə bilər. Üç əsas hal mövcuddur:
1. Kütləvi reyd zamanı
Öncədən planlaşdırılmış kütləvi reydlər aşağıdakı hallarda keçirilir:
- Bayram günlərində və bayram axşamları
- Gecə saatlarında (xüsusilə 22:00-dan sonra)
- İstirahət və əyləncə məkanlarının yaxınlığında
- Yol-nəqliyyat hadisələrinin artdığı mövsümlərdə
Bu zaman bir neçə sürücü eyni anda yoxlanılır və reyd barədə rəsmi qərar olur.
2. Sürücünün davranışı şübhə doğurduqda
Aşağıdakı hallarda polis sürücünü fərdi qaydada alkoqol testinə cəlb edə bilər:
- Avtomobil zigzaqla və ya qeyri-sabit idarə olunursa
- Sürücü qeyri-adekvat davranış nümayiş etdirirsə
- Nitqi dolaşıq və ya anlaşılmazdırsa
- Kəskin spirt qoxusu hiss olunursa
- Yol hərəkəti qaydaları kobud şəkildə pozulubsa
Bu hallar qanunvericiliyə görə əsaslandırılmış şübhə sayılır.
3. Yol-nəqliyyat hadisəsi baş verdikdə
Əgər sürücü qəzada iştirak edibsə və maddi və ya fiziki zərər varsa, polis alkoqol yoxlaması aparmaq məcburiyyətindədir. Bu halda sürücünün razılığı aranmır. Qəza zamanı nə etməli bələdçimizə də baxın.
Polis sürücünü səbəbsiz içki testinə cəlb edə bilərmi?
Xeyr, edə bilməz. Polis əməkdaşı heç bir əsas olmadan, reyd olmadığı halda və şübhəli hal müşahidə edilmirsə, sürücünü alkoqol testinə məcbur edə bilməz.
Sürücünün yoxlamanın səbəbini soruşmaq hüququ var və polis bu sualı cavablandırmağa borcludur. Səbəbsiz yoxlama prosedur pozuntusu hesab olunur.
Alkoqol testi necə aparılmalıdır?
Qanunvericiliyə görə alkoqol yoxlaması aşağıdakı qaydada aparılmalıdır:
- Sertifikatlı alkotesterlə – cihaz dövlət tərəfindən təsdiqlənmiş və texniki yoxlamadan keçmiş olmalıdır
- Sürücünün iştirakı ilə – sürücü prosesin hər mərhələsini izləyə bilər
- Nəticə açıq şəkildə göstərilməklə – cihazın ekranındakı rəqəm sürücüyə göstərilməlidir
Sürücünün cihazın nəticəsini görmək və testin necə aparıldığını izləmək qanuni hüququ vardır.
Alkoqol testindən imtina etmək olarmı?
Bu, sürücülərin ən çox səhv etdiyi məqamdır. Qanunvericiliyə görə:
- Sürücü alkotester testindən imtina edərsə, bu alkoqollu vəziyyətdə idarəetmə kimi qiymətləndirilə bilər
- İmtina halında daha ağır hüquqi nəticələr – daha yüksək cərimə və vəsiqənin alınması baş verə bilər
Lakin, əgər sürücü alkotester nəticəsi ilə razı deyilsə:
- Tibbi müayinəyə aparılmasını tələb edə bilər – bu, onun danılmaz qanuni hüququdur
- Polis bu tələbi rədd edə bilməz
Tibbi müayinə nə zaman və necə aparılır?
Tibbi müayinə aşağıdakı hallarda aparılır:
- Sürücü alkotester nəticəsi ilə razı olmadıqda
- Testin düzgün aparılmadığını iddia etdikdə
- Alkotesterin sertifikatına və ya düzgünlüyünə etimad etmədikdə
Tibbi müayinə xəstəxanada qan analizi yolu ilə aparılır və nəticə rəsmi sübut sayılır. Bu nəticə alkotester göstəricisindən daha etibarlı hesab olunur.
İçkili vəziyyətdə avtomobil idarə etmənin cəzası
Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən alkoqollu vəziyyətdə avtomobil idarə etmək aşağıdakı nəticələrə gətirib çıxarır:
- Pul cəriməsi – məbləğ pozuntunun ağırlığından asılıdır
- Cərimə balları – müəyyən həddə çatdıqda əlavə məhdudiyyətlər tətbiq olunur
- Sürücülük vəsiqəsinin müvəqqəti alınması – müddət pozuntunun təkrarlanmasından asılıdır
Təkrar pozuntu halında cəza daha da ağırlaşdırılır. Cərimə ödəmə qaydaları və müddətləri barədə məlumat alın.
Vacib hüquqi məqamlar
İçki reydi və alkoqol yoxlaması ilə bağlı hər bir sürücünün bilməli olduğu əsas prinsiplər:
- Polis reydin səbəbini izah etməyə borcludur
- Alkotester nəticəsi sürücüyə açıq şəkildə göstərilməlidir
- Sürücü tibbi müayinə tələb etmək hüququna malikdir
- İstənilən şübhə sürücünün xeyrinə şərh olunmalıdır
- Səbəbsiz yoxlama qanuna ziddir
Nəticə
Polis içki reydini yalnız qanuni əsas olduqda keçirə bilər – səbəbsiz yoxlama hüquqa ziddir. Alkotester nəticəsi şəffaf şəkildə göstərilməli, sürücünün tibbi müayinə hüququ təmin olunmalıdır. İçki reydləri yol təhlükəsizliyi üçün vacibdir, lakin qanun çərçivəsində aparılmalıdır.
Hüquqlarını bilən sürücü həm özünü, həm də digər yol istifadəçilərini qoruyur. Daha ətraflı məlumat üçün radar sübutu haqqında məqaləmizi və yol hərəkəti qaydaları bölməmizi oxuyun.