Utilizasiya rüsumu Azərbaycan Respublikasına idxal edilən və ya burada istehsal olunan avtomobillər üçün tətbiq edilən ekoloji ödənişdir. Bu rüsum nəqliyyat vasitələrinin istismar müddəti başa çatdıqdan sonra düzgün şəkildə utilizasiyasını, yəni təkrar emalını və ya təhlükəsiz şəkildə zərərsizləşdirilməsini təmin etmək məqsədi daşıyır.
Rüsum 2023-cü il yanvarın 1-dən qüvvədədir və 2026-cı ildə də tətbiq olunmaqdadır. O, həm fiziki, həm də hüquqi şəxslər tərəfindən ödənilir. Ödəniş idxal zamanı Gömrük Komitəsi tərəfindən, yerli istehsalda isə istehsalçı tərəfindən həyata keçirilir.
Utilizasiya rüsumunun məbləği nəqliyyat vasitəsinin növündən (minik avtomobili, yük avtomobili, avtobus, motosiklet və s.), mühərrikin həcmindən, mühərrikin növündən (daxili yanma mühərriki, elektrik mühərriki) və istehsal tarixindən (köhnəliyindən) asılı olaraq dəyişir. Mühərrik həcmi və yaş artdıqca rüsumun məbləği də artır. Məsələn, yeni və mühərrik həcmi kiçik olan avtomobillər üçün rüsum nisbətən aşağı, köhnə və böyük mühərrikli avtomobillər üçün isə daha yüksəkdir. Elektrik avtomobilləri üçün utilizasiya rüsumu daxili yanma mühərrikli avtomobillərə nisbətən daha azdır və bəzi hallarda minimum məbləğdə müəyyən edilir.
Rüsumun dəqiq hesablanması üçün Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə təsdiq edilmiş tariflər və əmsallar tətbiq edilir. Bu tariflər daim yenilənə bilər, lakin 2026-cı il üçün mövcud olan qərar əsasında hesablanır. Məsələn, minik avtomobilləri üçün 1.6 litrə qədər, 1.6-2.0 litr, 2.0-3.0 litr və 3.0 litrdən yuxarı mühərrik həcmlərinə görə fərqli baza rüsumları və köhnəlik əmsalları müəyyən edilmişdir.
Utilizasiya rüsumundan azad edilən nəqliyyat vasitələri də var, məsələn, beynəlxalq tranzitlə gətirilən, müvəqqəti idxal olunan, diplomatik missiyalara məxsus avtomobillər və ya müəyyən xüsusi təyinatlı nəqliyyat vasitələri bu rüsumdan azad edilə bilər.
AI açıqlaması: bu cavab süni intellekt tərəfindən hazırlanıb.
Bu cavab insan tərəfindən fakt-yoxlamadan keçməyib və səhv ola bilər. Hüquqi məsələlərdə rəsmi mənbəni və mütəxəssisi əsas götürün.