# Surucu.az - Məzmun İcmalı / Content Overview > Azərbaycanda sürücü hüquqları, yol cərimələri və yol qaydaları üzrə Azərbaycan dilli məlumat icmalı. > An Azerbaijani-language content overview for driver rights, traffic fines, and road regulations. --- ## Navigation and Tools - Topic map: https://surucu.az/surucu-movzu-xeritesi - Driver tools hub: https://surucu.az/aletler - Fine appeal generator: https://surucu.az/aletler/cerimeye-etiraz-erizesi-generatoru - Fine deadline calculator: https://surucu.az/aletler/cerime-guzest-ve-gecikme-hesablayici - Penalty point calculator: https://surucu.az/aletler/cerime-bali-kalkulyatoru - Accident checklist generator: https://surucu.az/aletler/qeza-sonrasi-checklist-generatoru - Driver submissions and clearly identified AI editorial content: https://surucu.az/sikayetler - Speed fines guide: https://surucu.az/suruculer-ucun/suret-cerimeleri - Phone-use fine guide: https://surucu.az/suruculer-ucun/telefonla-danismaq-cerimesi - Red-light fine guide: https://surucu.az/suruculer-ucun/qirmizi-isiq-cerimesi - Seat-belt fine guide: https://surucu.az/suruculer-ucun/kemer-cerimesi - Insurance fine guide: https://surucu.az/suruculer-ucun/sigorta-cerimesi - Driving course: https://surucu.az/suruculuk-kursu - B category license guide: https://surucu.az/suruculuk-vesiqesi - Automatic/manual comparison: https://surucu.az/suruculuk-kursu/mexanika-vs-avtomat - DYP exam preparation: https://surucu.az/suruculuk-kursu/imtahan-hazirligi - Parking lesson plan: https://surucu.az/suruculuk-kursu/parking-paket --- ## İnzibati Xətalar (Administrative Violations) ### Ağır yük avtomobilinin parklanması və parklanma yerinin tutulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/34614-agir-yuk-avtomobilinin-parklanmasi-ve-yerin-tutulmasi - Maddə: 346-1.4 - Cərimə: 20 AZN Parklanma yerində icazə verilən maksimum kütləsi 3,5 tondan çox yük avtomobilinin parklanması və ya rezervasiya və başqa üsulla sərbəst parklanmağa maneə yaradılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346-1.4 üzrə hüquqi təsvir: Parklanma yerində icazə verilən maksimum kütləsi 3,5 tondan çox yük avtomobilinin parklanması və ya rezervasiya və başqa üsulla sərbəst parklanmağa maneə yaradılması. Əsas cərimə məbləği 20 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Alkotest və tibbi müayinədən imtina - URL: https://surucu.az/cerimeler/3431-tibbi-muayineden-alkotest-imtina - Maddə: 343.1 - Cərimə: 400 AZN - Cəza balı: 5 - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək İXM 333.1-də nəzərdə tutulan halda sərxoşluğun müəyyən edilməsi üçün tibbi müayinəyə aparılmış, idarəetmə hüququ olan şəxsin tibbi müayinədən imtina etməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 343.1 üzrə hüquqi təsvir: İXM 333.1-də nəzərdə tutulan halda sərxoşluğun müəyyən edilməsi üçün tibbi müayinəyə aparılmış, idarəetmə hüququ olan şəxsin tibbi müayinədən imtina etməsi. Əsas cərimə məbləği 400 manatdır. Xəta 5 balla qiymətləndirilir. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək. Sanksiyada 400 manat cərimə və ya idarəetmə hüququnun 6 aydan 1 ilədək məhdudlaşdırılması alternativləri var; 5 bal hüquq məhdudlaşdırılmadan cərimə tətbiq ediləndə nəzərə alınır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Antiradar, gizlədici örtük və qanunsuz xüsusi siqnallardan istifadə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3429-qeyri-qanuni-xususi-siqnal-qurgusu-ve-ya-radar-eleyhine-cihaz - Maddə: 342.9 - Cərimə: 500 - 800 AZN Nəqliyyat vasitəsində icazəsiz xüsusi səs və işıq siqnalları, qeydiyyat nişanını çətin görünən edən qurğu, antiradar və maddədə sadalanan digər vasitələrdən istifadə 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.9 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsində icazəsiz xüsusi səs və işıq siqnalları, qeydiyyat nişanını çətin görünən edən qurğu, antiradar və maddədə sadalanan digər vasitələrdən istifadə. Əsas cərimə aralığı 500-800 manatdır. Sanksiya inzibati xətanın aləti və ya bilavasitə obyekti olan predmet müsadirə edilməklə tətbiq olunur. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Aradan qaldırılması mümkün olmayan texniki nasazlıqla istismar - URL: https://surucu.az/cerimeler/3425-aradan-qaldirilmasi-mumkun-olmayan-texniki-nasazliqla-istismar - Maddə: 342.5 - Cərimə: 50 AZN Xarici işıq cihazları, qabaq şüşənin şüşəsilənləri və şüşəyuyanları, təkərlər, şinlər, mühərrik və ya konstruksiyanın digər ünsürləri nasaz olan və nasazlığı aradan qaldırmaq mümkün olmayan nəqliyyat vasitəsinin istismarı 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.5 üzrə hüquqi təsvir: Xarici işıq cihazları, qabaq şüşənin şüşəsilənləri və şüşəyuyanları, təkərlər, şinlər, mühərrik və ya konstruksiyanın digər ünsürləri nasaz olan və nasazlığı aradan qaldırmaq mümkün olmayan nəqliyyat vasitəsinin istismarı. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. 342.2 və 342.5-dəki nasazlıq qanunla nəzərdə tutulan texniki baxış zamanı aşkarlanarsa, şəxs həmin maddə üzrə məsuliyyətə cəlb edilmir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Avtobus dayanacağında və ona 15 metrdən yaxın dayanma-durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3462-ictimai-neqliyyat-dayanacaginda-durma - Maddə: 346.2 - Cərimə: 40 AZN - Cəza balı: 2 Ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitəsinin dayanacaq meydançasında və ya 5.12, 5.13 yol nişanlarından 15 metrdən az yaxınlıqda digər nəqliyyat vasitəsinin dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.2 üzrə hüquqi təsvir: Ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitəsinin dayanacaq meydançasında və ya 5.12, 5.13 yol nişanlarından 15 metrdən az yaxınlıqda digər nəqliyyat vasitəsinin dayanması və ya durması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Avtomagistralda hərəkət qaydalarının pozulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3275-avtomagistralda-hereket-qaydalarinin-pozulmasi - Maddə: 327.5 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 4 Avtomagistralda və 5.3 nişanlı yolda maddədə göstərilən aşağı texniki sürət, yük avtomobilinin zolaq seçimi, geriyə dönmə, geriyə hərəkət və sürmə təlimi qadağalarının pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.5 üzrə hüquqi təsvir: Avtomagistralda və 5.3 nişanlı yolda maddədə göstərilən aşağı texniki sürət, yük avtomobilinin zolaq seçimi, geriyə dönmə, geriyə hərəkət və sürmə təlimi qadağalarının pozulması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Avtomobil sahibinin icbari mülki məsuliyyət sığortası bağlamaması - URL: https://surucu.az/cerimeler/4693-icbari-sigortasiz-neqliyyat-vasitesinin-idare-edilmesi - Maddə: 469.3 - Cərimə: 50 AZN Avtonəqliyyat vasitəsi sahibinin mülki məsuliyyəti üzrə icbari sığorta müqaviləsinin sığortaçı ilə bağlanmaması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 469.3 üzrə hüquqi təsvir: Avtonəqliyyat vasitəsi sahibinin mülki məsuliyyəti üzrə icbari sığorta müqaviləsinin sığortaçı ilə bağlanmaması. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. 50 manat fiziki şəxs üçün sanksiyadır; vəzifəli şəxs 100 manat, hüquqi şəxs 300 manat cərimə edilir. Məsuliyyətə cəlb ediləndən sonra 20 gün ərzində müqavilə bağlanmalıdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Avtomobil şüşələrinin qanunsuz tündləşdirilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3422-suselerin-qeyri-qanuni-tundlesdirilmesi - Maddə: 342.2 - Cərimə: 150 AZN Nəqliyyat vasitəsinin ban şüşələrinə qanunla tətbiqinə icazə verilməyən örtüklərin çəkilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.2 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinin ban şüşələrinə qanunla tətbiqinə icazə verilməyən örtüklərin çəkilməsi. Əsas cərimə məbləği 150 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Avtoxuliqanlıq: sürət yarışı, təkər qaldırma və nümayişkaranə sürüş - URL: https://surucu.az/cerimeler/5111-avtoxuliqanliq-suret-yarisi-teker-qaldirma-ve-numayiskarane-surus - Maddə: 511.1 - Cərimə: 500 - 750 AZN - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: 1 il İki və daha çox mexaniki nəqliyyat vasitəsi ilə qərəzli sürət yarışı, təkəri yol səthindən qaldırmaqla idarəetmə və ya qəfil sürətlənmə ilə davamlı sürtünmə səsi və çoxsaylı təkər izi yaratma 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 511.1 üzrə hüquqi təsvir: İki və daha çox mexaniki nəqliyyat vasitəsi ilə qərəzli sürət yarışı, təkəri yol səthindən qaldırmaqla idarəetmə və ya qəfil sürətlənmə ilə davamlı sürtünmə səsi və çoxsaylı təkər izi yaratma. Əsas cərimə aralığı 500-750 manatdır. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: 1 il. Sanksiyada 1 il idarəetmə hüququ məhdudlaşdırılmaqla 500-750 manat cərimə və ya 15 gündən 1 ayadək inzibati həbs alternativi var. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Bir il ərzində 20 və daha çox cərimə balının toplanması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3277-bir-il-erzinde-20-cerime-bali-toplanmasi - Maddə: 327.7 - Cərimə: - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: 6 ay İXM-də balla qiymətləndirilən xətaları törətməklə sürücü tərəfindən bir il ərzində 20 və daha çox balın toplanması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.7 üzrə hüquqi təsvir: İXM-də balla qiymətləndirilən xətaları törətməklə sürücü tərəfindən bir il ərzində 20 və daha çox balın toplanması. Maddədə pul cəriməsindən fərqli hüquqi nəticə nəzərdə tutulur. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: 6 ay. Bu maddə yeni pul cəriməsi müəyyən etmir; nəticə nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququnun altı ay müddətinə məhdudlaşdırılmasıdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Birtərəfli yolda əks istiqamətdə hərəkət - URL: https://surucu.az/cerimeler/3274-birterefli-yolda-eks-istiqametde-hereket - Maddə: 327.4 - Cərimə: 150 AZN - Cəza balı: 4 Birtərəfli hərəkət yolunda müəyyən edilmiş istiqamətin əksinə hərəkət və ya nişanlanma xəttini pozaraq nəqliyyat axınına tam əks istiqamətdə hərəkət 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.4 üzrə hüquqi təsvir: Birtərəfli hərəkət yolunda müəyyən edilmiş istiqamətin əksinə hərəkət və ya nişanlanma xəttini pozaraq nəqliyyat axınına tam əks istiqamətdə hərəkət. Əsas cərimə məbləği 150 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Dayanma-durma qaydalarının ümumi pozulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3461-dayanma-durma-qaydalarinin-pozulmasi - Maddə: 346.1 - Cərimə: 20 AZN İXM 346.2–346.9-da ayrıca göstərilən hallar istisna olmaqla, dayanma və ya durma qaydalarının pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.1 üzrə hüquqi təsvir: İXM 346.2–346.9-da ayrıca göstərilən hallar istisna olmaqla, dayanma və ya durma qaydalarının pozulması. Əsas cərimə məbləği 20 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Dəmiryol keçidindən keçmə qaydalarının pozulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/32711-demiryol-kecidinden-kecme-qaydalarinin-pozulmasi - Maddə: 327-1.1 - Cərimə: 200 AZN - Cəza balı: 4 Dəmiryol keçidindən keçmə qaydalarının pozulması və ya nəqliyyat vasitəsi ilə dəmir yolunun keçiddən kənar yerdən keçilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327-1.1 üzrə hüquqi təsvir: Dəmiryol keçidindən keçmə qaydalarının pozulması və ya nəqliyyat vasitəsi ilə dəmir yolunun keçiddən kənar yerdən keçilməsi. Əsas cərimə məbləği 200 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Dönmə zamanı piyadaya yol verməmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/33002-donme-zamani-piyadaya-yol-vermeme - Maddə: 330.0.2 - Cərimə: 50 AZN Yolayrıcında sağa və ya sola dönən sürücünün dönəcəyi yolun hərəkət hissəsini keçən piyadaya yol verməməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 330.0.2 üzrə hüquqi təsvir: Yolayrıcında sağa və ya sola dönən sürücünün dönəcəyi yolun hərəkət hissəsini keçən piyadaya yol verməməsi. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Elektrik doldurma yerində məqsədsiz parklanma - URL: https://surucu.az/cerimeler/34616-elektrik-doldurma-yerinde-meqsedsiz-parklanma - Maddə: 346-1.6 - Cərimə: 20 AZN Elektrik mühərrikli nəqliyyat vasitəsinin enerji doldurması istisna olmaqla, enerji doldurulması üçün müəyyən edilmiş parklanma yerində nəqliyyat vasitəsinin parklanması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346-1.6 üzrə hüquqi təsvir: Elektrik mühərrikli nəqliyyat vasitəsinin enerji doldurması istisna olmaqla, enerji doldurulması üçün müəyyən edilmiş parklanma yerində nəqliyyat vasitəsinin parklanması. Əsas cərimə məbləği 20 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Eqzoz sisteminin səsi artırmaq üçün dəyişdirilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3423-eqzoz-sisteminin-sesi-artirmaq-ucun-deyisdirilmesi - Maddə: 342.3 - Cərimə: 500 AZN Mühərrikin səs gücünü artırmaq məqsədilə işlənmiş qazları xaric etmə sisteminə normativ tələblər pozulmaqla avadanlıq quraşdırılması və ya dəyişiklik edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.3 üzrə hüquqi təsvir: Mühərrikin səs gücünü artırmaq məqsədilə işlənmiş qazları xaric etmə sisteminə normativ tələblər pozulmaqla avadanlıq quraşdırılması və ya dəyişiklik edilməsi. Əsas cərimə məbləği 500 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Etibarnamə olmadan nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3321-etibarname-olmadan-neqliyyat-vasitesinin-idare-edilmesi - Maddə: 332.1 - Cərimə: 40 AZN Nəqliyyat vasitəsinə sahiblik hüququ olan şəxsin nəqliyyat vasitəsində olduğu hallar istisna olmaqla, nəqliyyat vasitəsinin etibarnamə olmadan idarə edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 332.1 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinə sahiblik hüququ olan şəxsin nəqliyyat vasitəsində olduğu hallar istisna olmaqla, nəqliyyat vasitəsinin etibarnamə olmadan idarə edilməsi. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Əks istiqamətə çıxmaqla ötmə və ya manevr qaydasının pozulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3272-eks-istiqamete-cixmaqla-otme - Maddə: 327.2 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 3 Əks istiqamətli hərəkət zolağına çıxmaqla ötmə və ya manevr etmə qaydalarının pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.2 üzrə hüquqi təsvir: Əks istiqamətli hərəkət zolağına çıxmaqla ötmə və ya manevr etmə qaydalarının pozulması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 3 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Əlilliyi olan şəxslər üçün ayrılmış yerdə qanunsuz parklanma - URL: https://surucu.az/cerimeler/34613-elilliyi-olan-sexsler-ucun-ayrilmis-yerde-qanunsuz-parklanma - Maddə: 346-1.3 - Cərimə: 60 AZN Əlilliyi olan şəxslərin nəqliyyat vasitələri üçün nəzərdə tutulmuş parklanma yerində digər nəqliyyat vasitəsinin parklanması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346-1.3 üzrə hüquqi təsvir: Əlilliyi olan şəxslərin nəqliyyat vasitələri üçün nəzərdə tutulmuş parklanma yerində digər nəqliyyat vasitəsinin parklanması. Əsas cərimə məbləği 60 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Hərəkət zamanı telefonu əldə saxlamaqla istifadə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3426-sukan-arxasinda-telefon-ile-danismaq - Maddə: 342.6 - Cərimə: 50 AZN Nəqliyyat vasitəsinin hərəkəti zamanı sürücünün telefonu əldə saxlamaqla ondan istifadə etməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.6 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinin hərəkəti zamanı sürücünün telefonu əldə saxlamaqla ondan istifadə etməsi. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### İctimai nəqliyyat zolağında dayanma-durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3468-ictimai-neqliyyat-zolaginda-dayanma-durma - Maddə: 346.8 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 2 5.9 və 5.10.1–5.10.3 nişanları ilə işarələnmiş ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitələri zolağında digər nəqliyyat vasitəsinin dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.8 üzrə hüquqi təsvir: 5.9 və 5.10.1–5.10.3 nişanları ilə işarələnmiş ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitələri zolağında digər nəqliyyat vasitəsinin dayanması və ya durması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### İctimai nəqliyyata ayrılmış zolaqda digər nəqliyyat vasitəsi ilə hərəkət - URL: https://surucu.az/cerimeler/32711-ictimai-neqliyyata-ayrilmis-zolaqda-hereket - Maddə: 327.1-1 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 2 Qanunun yol verdiyi hallar istisna olmaqla, 5.9 və 5.10.1–5.10.3 nişanları ilə işarələnmiş ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitələri zolağında digər nəqliyyat vasitəsinin hərəkəti 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.1-1 üzrə hüquqi təsvir: Qanunun yol verdiyi hallar istisna olmaqla, 5.9 və 5.10.1–5.10.3 nişanları ilə işarələnmiş ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitələri zolağında digər nəqliyyat vasitəsinin hərəkəti. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### İkinci sırada və sonrakı cərgələrdə dayanma-durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3464-ikinci-sirada-ve-sonraki-cergelerde-dayanma-durma - Maddə: 346.4 - Cərimə: 80 AZN - Cəza balı: 2 Qanunda sadalanan iki təkərli nəqliyyat vasitələri istisna olmaqla, digər nəqliyyat vasitələrinin hərəkət hissəsinin kənarında ikinci və sonrakı cərgələrdə dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.4 üzrə hüquqi təsvir: Qanunda sadalanan iki təkərli nəqliyyat vasitələri istisna olmaqla, digər nəqliyyat vasitələrinin hərəkət hissəsinin kənarında ikinci və sonrakı cərgələrdə dayanması və ya durması. Əsas cərimə məbləği 80 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### İşıq cihazları və səs siqnallarından istifadə qaydalarının pozulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3293-isiq-cihazlari-ve-ses-siqnali-qaydalarinin-pozulmasi - Maddə: 329.3 - Cərimə: 30 AZN Nəqliyyat vasitəsinin işıq cihazlarından və səs siqnallarından istifadə qaydalarının pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 329.3 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinin işıq cihazlarından və səs siqnallarından istifadə qaydalarının pozulması. Əsas cərimə məbləği 30 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Keçid üstünlüyü olan xüsusi nəqliyyat vasitəsinə yol verməmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/331-kecid-ustunluyu-olan-xususi-neqliyyata-yol-vermeme - Maddə: 331 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 3 Xüsusi səs, qırmızı və ya göy sayrışan işıq siqnalı verən keçid üstünlüklü nəqliyyat vasitəsinə yol verilməməsi və ya onun müşayiət etdiyi dəstəyə qoşularaq hərəkət 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 331 üzrə hüquqi təsvir: Xüsusi səs, qırmızı və ya göy sayrışan işıq siqnalı verən keçid üstünlüklü nəqliyyat vasitəsinə yol verilməməsi və ya onun müşayiət etdiyi dəstəyə qoşularaq hərəkət. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 3 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Kiçik elektrik nəqliyyat vasitəsi sürücülərinin qayda pozuntuları - URL: https://surucu.az/cerimeler/33841-skuter-suruculerinin-pozuntulari - Maddə: 338.4-1 - Cərimə: 40 AZN Kiçik elektrik nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin zolaq, velosiped yolu, nişan və nişanlanma, svetofor, sükanı tutma, texniki sazlıq, piyadaya mane olmama, sərnişin daşımama və keçid üstünlüyü tələblərini pozması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 338.4-1 üzrə hüquqi təsvir: Kiçik elektrik nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin zolaq, velosiped yolu, nişan və nişanlanma, svetofor, sükanı tutma, texniki sazlıq, piyadaya mane olmama, sərnişin daşımama və keçid üstünlüyü tələblərini pozması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Marşrut nəqliyyatını dayanacaqdan kənarda dayandırma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3463-marsrut-neqliyyatini-dayanacaqdan-kenarda-dayandirma - Maddə: 346.3 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 4 Ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitəsinin sərnişin mindirmək və ya düşürtmək üçün xüsusi dayanacaqdan kənarda dayandırılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.3 üzrə hüquqi təsvir: Ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitəsinin sərnişin mindirmək və ya düşürtmək üçün xüsusi dayanacaqdan kənarda dayandırılması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Motosikletdə dəbilqəsiz hərəkət - URL: https://surucu.az/cerimeler/3292-motosikletde-debilqesiz-hereket - Maddə: 329.2 - Cərimə: 40 AZN Motodəbilqə taxmadan və ya onu düymələmədən motosikletin idarə edilməsi, yaxud belə sərnişinin motosikletdə daşınması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 329.2 üzrə hüquqi təsvir: Motodəbilqə taxmadan və ya onu düymələmədən motosikletin idarə edilməsi, yaxud belə sərnişinin motosikletdə daşınması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Müddətində texniki baxışdan keçirilmədən idarəetmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/33911-vaxtinda-texniki-baxisdan-kecmeden-idareetme - Maddə: 339.1-1 - Cərimə: 50 AZN Nəqliyyat vasitəsinin qanunla müəyyən edilmiş müddətdə texniki baxışdan keçirilmədən idarə edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 339.1-1 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinin qanunla müəyyən edilmiş müddətdə texniki baxışdan keçirilmədən idarə edilməsi. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. Məsuliyyətə cəlb edildikdən sonra qanunda göstərilən 20 günlük müddətdə texniki baxışdan keçmə öhdəliyi ayrıca qüvvədə qalır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Narkotik altında təkrar idarəetmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/33312-narkotik-altinda-tekrar-idareetme - Maddə: 333-1.2 - Cərimə: 800 AZN - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: 2 il İXM 333-1.1-dəki xətanın inzibati tənbeh qərarı qüvvəyə mindikdən sonra bir il ərzində təkrar törədilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 333-1.2 üzrə hüquqi təsvir: İXM 333-1.1-dəki xətanın inzibati tənbeh qərarı qüvvəyə mindikdən sonra bir il ərzində təkrar törədilməsi. Əsas cərimə məbləği 800 manatdır. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: 2 il. Sanksiyada 2 il idarəetmə hüququ məhdudlaşdırılmaqla 800 manat cərimə və ya 15 gündən 1 ayadək inzibati həbs alternativi göstərilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Narkotik təsiri altında nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/33311-narkotik-tesiri-altinda-idareetme - Maddə: 333-1.1 - Cərimə: 600 AZN - Cəza balı: 5 - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək İdarəetmə hüququ olan şəxsin nəqliyyat vasitəsini narkotik, psixotrop və ya güclü təsir edən digər maddələrdən istifadə nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə etməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 333-1.1 üzrə hüquqi təsvir: İdarəetmə hüququ olan şəxsin nəqliyyat vasitəsini narkotik, psixotrop və ya güclü təsir edən digər maddələrdən istifadə nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə etməsi. Əsas cərimə məbləği 600 manatdır. Xəta 5 balla qiymətləndirilir. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək. Sanksiyada 600 manat cərimə və ya idarəetmə hüququnun 6 aydan 1 ilədək məhdudlaşdırılması alternativləri var; 5 bal yalnız hüquq məhdudlaşdırılmadan cərimə tətbiq ediləndə nəzərə alınır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Nəqliyyat vasitəsinin istismarı üzrə ümumi qaydaların pozulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3421-neqliyyat-vasitesinin-istismari-qaydalarinin-pozulmasi - Maddə: 342.1 - Cərimə: 40 AZN Qapıların açıq olması, sürücünün diqqətini yayındıran söhbət, nişanın təmiz saxlanılmaması və İXM 342.1-də sadalanan digər istismar qaydalarının pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.1 üzrə hüquqi təsvir: Qapıların açıq olması, sürücünün diqqətini yayındıran söhbət, nişanın təmiz saxlanılmaması və İXM 342.1-də sadalanan digər istismar qaydalarının pozulması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Nəqliyyat vasitəsinin parklanma yerində 24 saatdan artıq saxlanılması - URL: https://surucu.az/cerimeler/34615-parklanma-yerinde-24-saatdan-artiq-saxlanma - Maddə: 346-1.5 - Cərimə: 20 AZN Nəqliyyat vasitəsinin parklanma yerində 24 saatdan artıq saxlanılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346-1.5 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinin parklanma yerində 24 saatdan artıq saxlanılması. Əsas cərimə məbləği 20 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Ödənilməmiş parklanma haqqı ilə parklanma yerini tərk etmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/34611-odenilmemis-parklanma-haqqi-ile-parklanma-yerini-terk-etme - Maddə: 346-1.1 - Cərimə: 20 AZN Ödənişli parklanma yerinə daxil olduqdan sonra parklanma müddətinin başladılmaması, ödəniş etmədən və ya ödənilmiş müddəti aşdıqdan sonra əlavə ödəniş etmədən parklanma yerinin tərk edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346-1.1 üzrə hüquqi təsvir: Ödənişli parklanma yerinə daxil olduqdan sonra parklanma müddətinin başladılmaması, ödəniş etmədən və ya ödənilmiş müddəti aşdıqdan sonra əlavə ödəniş etmədən parklanma yerinin tərk edilməsi. Əsas cərimə məbləği 20 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Parklanma üsulunun pozulması ilə maneə yaratma - URL: https://surucu.az/cerimeler/34612-parklanma-usulunun-pozulmasi-ile-manee-yaratma - Maddə: 346-1.2 - Cərimə: 20 AZN Nişan və nişanlanma ilə müəyyən edilmiş parklanma üsulunun pozulması nəticəsində növbəti yerə parklanmanın qeyri-mümkün edilməsi və ya digər nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə maneə yaradılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346-1.2 üzrə hüquqi təsvir: Nişan və nişanlanma ilə müəyyən edilmiş parklanma üsulunun pozulması nəticəsində növbəti yerə parklanmanın qeyri-mümkün edilməsi və ya digər nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə maneə yaradılması. Əsas cərimə məbləği 20 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Piyada keçidində piyadaya yol verməmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/33001-piyada-kecidinde-piyadaya-yol-vermeme - Maddə: 330.0.1 - Cərimə: 50 AZN Nizamlanmayan piyada keçidinə daxil olmuş piyadaya sürücü tərəfindən yol verilməməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 330.0.1 üzrə hüquqi təsvir: Nizamlanmayan piyada keçidinə daxil olmuş piyadaya sürücü tərəfindən yol verilməməsi. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Piyadaların yol hərəkəti qaydalarını pozması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3381-piyadalarin-yol-hereketi-qaydalarini-pozmasi - Maddə: 338.1 - Cərimə: 20 AZN Piyada svetoforunun və ya nizamlayıcının işarələrinə riayət edilməməsi, yaxınlaşan nəqliyyat vasitəsinin qarşısına qəflətən çıxılması və ya xüsusi siqnallı nəqliyyat vasitəsi yaxınlaşarkən hərəkət hissəsinin tərk edilməməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 338.1 üzrə hüquqi təsvir: Piyada svetoforunun və ya nizamlayıcının işarələrinə riayət edilməməsi, yaxınlaşan nəqliyyat vasitəsinin qarşısına qəflətən çıxılması və ya xüsusi siqnallı nəqliyyat vasitəsi yaxınlaşarkən hərəkət hissəsinin tərk edilməməsi. Əsas cərimə məbləği 20 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Qeydiyyat nişanı olmadan və ya saxta nişanla idarəetmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3427-qeydiyyat-nisani-olmadan-ve-ya-saxta-nisanla-idareetme - Maddə: 342.7 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 4 Dövlət qeydiyyat nişanları və ya onlardan biri olmadan, saxta, standarta uyğun olmayan və ya başqa nəqliyyat vasitəsinə verilmiş nişanlarla nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.7 üzrə hüquqi təsvir: Dövlət qeydiyyat nişanları və ya onlardan biri olmadan, saxta, standarta uyğun olmayan və ya başqa nəqliyyat vasitəsinə verilmiş nişanlarla nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Qeydiyyatdan keçməmiş nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3391-qeydiyyatdan-kecmemis-avtomobille-idareetme - Maddə: 339.1 - Cərimə: 50 AZN Nəqliyyat vasitəsinin qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə dövlət qeydiyyatından keçirilmədən idarə edilməsi və maddədə göstərilən digər qeydiyyat öhdəliklərinin pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 339.1 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinin qanunla müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə dövlət qeydiyyatından keçirilmədən idarə edilməsi və maddədə göstərilən digər qeydiyyat öhdəliklərinin pozulması. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. 50 manat fiziki şəxs üçün sanksiyadır; maddə vəzifəli şəxs üçün 100 manat, hüquqi şəxs üçün 300 manat müəyyən edir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Qırmızı işıqda keçid və qadağanedici siqnala əməl etməmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3272-qirmizi-isiqda-kecid - Maddə: 327.2 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 3 Svetoforun və ya nizamlayıcının qadağanedici işarəsi verilərkən hərəkətin davam etdirilməsi, həmçinin maddədə göstərilən giriş, sərnişindaşıma, ötmə, manevr və yolayrıcını keçmə qaydalarının pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.2 üzrə hüquqi təsvir: Svetoforun və ya nizamlayıcının qadağanedici işarəsi verilərkən hərəkətin davam etdirilməsi, həmçinin maddədə göstərilən giriş, sərnişindaşıma, ötmə, manevr və yolayrıcını keçmə qaydalarının pozulması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 3 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Səkilərdə dayanma və ya durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3469-sekilerde-parklanma - Maddə: 346.9 - Cərimə: 60 AZN - Cəza balı: 2 Nizamlama vasitələrində başqa göstəriş yoxdursa, nəqliyyat vasitəsinin səkidə dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.9 üzrə hüquqi təsvir: Nizamlama vasitələrində başqa göstəriş yoxdursa, nəqliyyat vasitəsinin səkidə dayanması və ya durması. Əsas cərimə məbləği 60 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Səlahiyyətli əməkdaşın saxlama tələbinə əməl etməmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3273-selahiyyetli-emekdasin-saxlama-telebine-emel-etmeme - Maddə: 327.3 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 4 Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı əməkdaşının nəqliyyat vasitəsini saxlamaq tələbinin yerinə yetirilməməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.3 üzrə hüquqi təsvir: Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı əməkdaşının nəqliyyat vasitəsini saxlamaq tələbinin yerinə yetirilməməsi. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Bu maddə dəmiryol keçidinə aid deyil; dəmiryol keçidindən keçmə qaydası İXM 327-1.1 ilə tənzimlənir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sərnişin daşıma qaydalarının pozulması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3272-sernisin-dasima-qaydalarinin-pozulmasi - Maddə: 327.2 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 3 Nəqliyyat vasitəsində sərnişin daşıma qaydalarının, o cümlədən nəqliyyat vasitəsinin konstruksiyası və oturacaq sayı üzrə müəyyən edilən təhlükəsizlik tələblərinin pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.2 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsində sərnişin daşıma qaydalarının, o cümlədən nəqliyyat vasitəsinin konstruksiyası və oturacaq sayı üzrə müəyyən edilən təhlükəsizlik tələblərinin pozulması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 3 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sərxoş idarəetmə nəticəsində yüngül xəsarət və ya maddi zərər - URL: https://surucu.az/cerimeler/3333-serxos-idareetme-neticesinde-xesaret-ve-ya-zerer - Maddə: 333.3 - Cərimə: 700 AZN - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: 2 il Alkoqoldan istifadə nəticəsində sərxoş idarəetmə xətası nəticəsində yüngül bədən xəsarəti və ya maddi zərər vurulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 333.3 üzrə hüquqi təsvir: Alkoqoldan istifadə nəticəsində sərxoş idarəetmə xətası nəticəsində yüngül bədən xəsarəti və ya maddi zərər vurulması. Əsas cərimə məbləği 700 manatdır. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: 2 il. Sanksiyada 2 il idarəetmə hüququ məhdudlaşdırılmaqla 700 manat cərimə və ya 15 gündən 1 ayadək inzibati həbs alternativi göstərilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sərxoş şəxsə avtomobilin verilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3361-serxos-sexse-neqliyyat-vasitesini-vermeye-icaze - Maddə: 336.1 - Cərimə: 100 AZN Sərxoş vəziyyətdə olduğunu bilə-bilə nəqliyyat vasitəsinə sahiblik hüququ olan şəxsin avtomobili idarə etmək üçün həmin şəxsə verməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 336.1 üzrə hüquqi təsvir: Sərxoş vəziyyətdə olduğunu bilə-bilə nəqliyyat vasitəsinə sahiblik hüququ olan şəxsin avtomobili idarə etmək üçün həmin şəxsə verməsi. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. 100 manat fiziki şəxs üçün sanksiyadır; maddə vəzifəli şəxs üçün 300 manat, hüquqi şəxs üçün 3000 manat müəyyən edir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sərxoş vəziyyətdə idarəetmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3331-serxos-veziyyetde-idareetme-ilk-defe - Maddə: 333.1 - Cərimə: 400 AZN - Cəza balı: 5 - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək İdarəetmə hüququ olan şəxsin nəqliyyat vasitəsini alkoqoldan istifadə nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə etməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 333.1 üzrə hüquqi təsvir: İdarəetmə hüququ olan şəxsin nəqliyyat vasitəsini alkoqoldan istifadə nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə etməsi. Əsas cərimə məbləği 400 manatdır. Xəta 5 balla qiymətləndirilir. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək. Sanksiyada 400 manat cərimə və ya idarəetmə hüququnun 6 aydan 1 ilədək məhdudlaşdırılması alternativləri var; 5 bal yalnız hüquq məhdudlaşdırılmadan cərimə tətbiq ediləndə nəzərə alınır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sərxoş vəziyyətdə idarəetmənin təkrar törədilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3332-serxos-veziyyetde-idareetme-tekrar - Maddə: 333.2 - Cərimə: 500 AZN - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: 2 il İXM 333.1-dəki sərxoş idarəetmə xətasının inzibati tənbeh qərarı qüvvəyə mindikdən sonra bir il ərzində təkrar törədilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 333.2 üzrə hüquqi təsvir: İXM 333.1-dəki sərxoş idarəetmə xətasının inzibati tənbeh qərarı qüvvəyə mindikdən sonra bir il ərzində təkrar törədilməsi. Əsas cərimə məbləği 500 manatdır. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: 2 il. Sanksiyada 2 il idarəetmə hüququ məhdudlaşdırılmaqla 500 manat cərimə və ya 15 günədək inzibati həbs alternativi göstərilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sürət həddinin 10-20 km/saat aşılması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3281-suret-heddinin-10-20-kms-asilmasi - Maddə: 328.1 - Cərimə: 10 AZN Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 10-20 km/saat aşılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 328.1 üzrə hüquqi təsvir: Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 10-20 km/saat aşılması. Əsas cərimə məbləği 10 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sürət həddinin 21-40 km/saat aşılması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3282-suret-heddinin-21-40-kms-asilmasi - Maddə: 328.2 - Cərimə: 50 AZN - Cəza balı: 2 Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 21-40 km/saat aşılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 328.2 üzrə hüquqi təsvir: Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 21-40 km/saat aşılması. Əsas cərimə məbləği 50 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sürət həddinin 41-60 km/saat aşılması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3283-suret-heddinin-41-60-kms-asilmasi - Maddə: 328.3 - Cərimə: 200 AZN - Cəza balı: 3 Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 41-60 km/saat aşılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 328.3 üzrə hüquqi təsvir: Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 41-60 km/saat aşılması. Əsas cərimə məbləği 200 manatdır. Xəta 3 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sürət həddinin 61 km/saat və daha artıq aşılması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3284-suret-heddinin-61-kms-den-artiq-asilmasi - Maddə: 328.4 - Cərimə: 300 AZN - Cəza balı: 4 Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 61 km/saat və daha artıq aşılması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 328.4 üzrə hüquqi təsvir: Yolda müəyyən edilmiş hərəkət sürəti həddinin 61 km/saat və daha artıq aşılması. Əsas cərimə məbləği 300 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Sürücülük vəsiqəsi olmadan idarəetmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3322-suruculuk-vesiqesi-olmadan-idareetme - Maddə: 332.2 - Cərimə: 200 AZN Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ olmadan nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 332.2 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ olmadan nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi. Əsas cərimə məbləği 200 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Taksi dayanacağında taksi olmayan avtomobillə dayanma-durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3466-taksi-duracaginda-taksi-olmayan-avtomobille-dayanma-durma - Maddə: 346.6 - Cərimə: 40 AZN - Cəza balı: 2 Taksi dayanacağında taksi minik avtomobili olmayan nəqliyyat vasitəsinin dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.6 üzrə hüquqi təsvir: Taksi dayanacağında taksi minik avtomobili olmayan nəqliyyat vasitəsinin dayanması və ya durması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Texniki nasazlığı olan və ya normativsiz dəyişdirilmiş avtomobilin istismarı - URL: https://surucu.az/cerimeler/3422-texniki-nasazligi-olan-neqliyyat-vasitesinin-idare-edilmesi - Maddə: 342.2 - Cərimə: 150 AZN Tormoz və ya sükan nasazlığı, normativ tələblərə zidd avadanlıq və konstruksiya dəyişikliyi, yaxud icazə verilməyən şüşə örtüyü ilə nəqliyyat vasitəsinin istismarı 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 342.2 üzrə hüquqi təsvir: Tormoz və ya sükan nasazlığı, normativ tələblərə zidd avadanlıq və konstruksiya dəyişikliyi, yaxud icazə verilməyən şüşə örtüyü ilə nəqliyyat vasitəsinin istismarı. Əsas cərimə məbləği 150 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3291-tehlukesizlik-kemerinden-istifade-etmeme - Maddə: 329.1 - Cərimə: 40 AZN Təhlükəsizlik kəmərini bağlamadan nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 329.1 üzrə hüquqi təsvir: Təhlükəsizlik kəmərini bağlamadan nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Təkrar vəsiqəsiz idarəetmə və ya hüququ məhdudlaşdırılmış şəxsin idarəetməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3323-tekrar-vesiqesiz-idareetme-1-il-erzinde - Maddə: 332.3 - Cərimə: 400 AZN İdarəetmə hüququ olmadan idarəetmənin bir il ərzində təkrarı və ya idarəetmə hüququ məhdudlaşdırılmış şəxsin nəqliyyat vasitəsini idarə etməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 332.3 üzrə hüquqi təsvir: İdarəetmə hüququ olmadan idarəetmənin bir il ərzində təkrarı və ya idarəetmə hüququ məhdudlaşdırılmış şəxsin nəqliyyat vasitəsini idarə etməsi. Əsas cərimə məbləği 400 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Tibbi müayinədən keçmədən nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/344-tibbi-muayineden-kecmeden-idareetme - Maddə: 344 - Cərimə: 30 AZN Qanunla müəyyən edilmiş qaydada tibbi müayinədən keçməyən sürücü tərəfindən nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 344 üzrə hüquqi təsvir: Qanunla müəyyən edilmiş qaydada tibbi müayinədən keçməyən sürücü tərəfindən nəqliyyat vasitəsinin idarə edilməsi. Əsas cərimə məbləği 30 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Ümumi istifadədə olan nəqliyyat zolağında dayanma və ya durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3468-umumi-istifadede-olan-neqliyyat-zolaginda-dayanma-durma - Maddə: 346.8 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 2 5.9 və 5.10.1–5.10.3 yol nişanları ilə işarələnmiş ümumi istifadədə olan nəqliyyat vasitələri üçün hərəkət zolağında digər nəqliyyat vasitəsinin dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində yoxlanıb. İXM 346.8 üzrə cərimə 100 manatdır; İXM 327.7-nin Qeyd hissəsinin 1-ci bəndinə görə xəta 2 balla qiymətləndirilir. Rəsmi mənbə: Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının hüquqi aktlar bazasında konsolidə edilmiş İnzibati Xətalar Məcəlləsi — https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ; 28 iyun 2024-cü il tarixli 1196-VIQD dəyişiklik qanunu — https://static.president.az/upload/Files/2024/07/24/923f2392b4ffe8e92cf036bd83fae698_2467279.pdf ### Velosiped yolunda avtomobillə hərəkət - URL: https://surucu.az/cerimeler/32712-velosiped-yolunda-avtomobille-hereket - Maddə: 327.1-2 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 2 Velosiped və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri istisna olmaqla, digər nəqliyyat vasitələrinin velosiped yollarında hərəkəti 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.1-2 üzrə hüquqi təsvir: Velosiped və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri istisna olmaqla, digər nəqliyyat vasitələrinin velosiped yollarında hərəkəti. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Velosiped yolunda digər nəqliyyat vasitəsi ilə dayanma-durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3467-velosiped-yolunda-diger-neqliyyatla-dayanma-durma - Maddə: 346.7 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 2 Velosiped və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri istisna olmaqla, digər nəqliyyat vasitəsinin velosiped yolunda dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.7 üzrə hüquqi təsvir: Velosiped və kiçik elektrik nəqliyyat vasitələri istisna olmaqla, digər nəqliyyat vasitəsinin velosiped yolunda dayanması və ya durması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Velosipedçi və moped sürücülərinin yol hərəkəti qaydalarını pozması - URL: https://surucu.az/cerimeler/3384-velosipedcilerin-pozuntulari - Maddə: 338.4 - Cərimə: 40 AZN Velosipedçi və moped idarə edən şəxslərin svetofor, yol nişanı, nişanlanma, sükanı tutma, dəbilqə, yük və sərnişin daşıma, texniki sazlıq, piyada hərəkəti və keçid üstünlüyü tələblərini pozması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 338.4 üzrə hüquqi təsvir: Velosipedçi və moped idarə edən şəxslərin svetofor, yol nişanı, nişanlanma, sükanı tutma, dəbilqə, yük və sərnişin daşıma, texniki sazlıq, piyada hərəkəti və keçid üstünlüyü tələblərini pozması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Vəsiqəsi olmayan şəxsə avtomobilin verilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3351-vesiqesi-olmayan-sexse-idareetmeye-icaze-verme - Maddə: 335.1 - Cərimə: 60 AZN Nəqliyyat vasitəsinə sahiblik hüququ olan şəxs tərəfindən avtomobilin idarəetmə hüququ olmayan şəxsə verilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 335.1 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsinə sahiblik hüququ olan şəxs tərəfindən avtomobilin idarəetmə hüququ olmayan şəxsə verilməsi. Əsas cərimə məbləği 60 manatdır. 60 manat fiziki şəxs üçün sanksiyadır; maddə vəzifəli şəxs üçün 200 manat, hüquqi şəxs üçün 2000 manat müəyyən edir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Vəsiqəsiz idarəetmə nəticəsində yüngül xəsarət və ya maddi zərər - URL: https://surucu.az/cerimeler/3324-vesiqesiz-idareetme-neticesinde-xesaret-ve-ya-zerer - Maddə: 332.4 - Cərimə: 500 AZN İdarəetmə hüququ olmadan idarəetmə nəticəsində zərərçəkənin sağlamlığına yüngül bədən xəsarəti yetirilməsi və ya maddi zərər vurulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 332.4 üzrə hüquqi təsvir: İdarəetmə hüququ olmadan idarəetmə nəticəsində zərərçəkənin sağlamlığına yüngül bədən xəsarəti yetirilməsi və ya maddi zərər vurulması. Əsas cərimə məbləği 500 manatdır. Sanksiyada 500 manat cərimə və ya işin hallarına görə bir ayadək inzibati həbs alternativi nəzərdə tutulur. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Vəsiqəsiz sərxoş vəziyyətdə idarəetmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3341-vesiqesiz-serxos-idareetme - Maddə: 334.1 - Cərimə: 500 AZN Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ olmayan şəxsin nəqliyyat vasitəsini alkoqoldan istifadə nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə etməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 334.1 üzrə hüquqi təsvir: Nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququ olmayan şəxsin nəqliyyat vasitəsini alkoqoldan istifadə nəticəsində sərxoş vəziyyətdə idarə etməsi. Əsas cərimə məbləği 500 manatdır. Sanksiyada 500 manat cərimə və ya işin hallarına görə 15 günədək inzibati həbs alternativi nəzərdə tutulur. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Yol hərəkəti cəriməsinin üç ay ərzində ödənilməməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/5293-cerime-ve-debbe-pulunun-odenilmemesi - Maddə: 529.3 - Cərimə: - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: 6 aydan 1 ilədək Yol hərəkəti qaydaları əleyhinə inzibati xəta üzrə cərimə qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi gündən üç ay ərzində qanunda nəzərdə tutulan əsas olmadan icra edilməməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 529.3 üzrə hüquqi təsvir: Yol hərəkəti qaydaları əleyhinə inzibati xəta üzrə cərimə qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi gündən üç ay ərzində qanunda nəzərdə tutulan əsas olmadan icra edilməməsi. Maddədə pul cəriməsindən fərqli hüquqi nəticə nəzərdə tutulur. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: 6 aydan 1 ilədək. Bu maddənin əsas sanksiyası cərimə deyil, nəqliyyat vasitəsini idarəetmə hüququnun 6 aydan 1 ilədək məhdudlaşdırılmasıdır; qanundakı ödənişlə məsuliyyətdən azadolma qeydi ayrıca tətbiq olunur. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Yol hərəkəti pozuntusu nəticəsində yüngül bədən xəsarəti yetirilməsi - URL: https://surucu.az/cerimeler/3278-ynh-neticesinde-yungul-beden-xesareti-yetirilmesi - Maddə: 327.8 - Cərimə: 300 AZN - Cəza balı: 5 - Sürücülük vəsiqəsinin dayandırılması: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək İXM 327.1-327.6, 328 və 330-cu maddələrində nəzərdə tutulan xətalar nəticəsində zərərçəkmiş şəxsin sağlamlığına yüngül bədən xəsarətinin yetirilməsi 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.8 üzrə hüquqi təsvir: İXM 327.1-327.6, 328 və 330-cu maddələrində nəzərdə tutulan xətalar nəticəsində zərərçəkmiş şəxsin sağlamlığına yüngül bədən xəsarətinin yetirilməsi. Əsas cərimə məbləği 300 manatdır. Xəta 5 balla qiymətləndirilir. İdarəetmə hüququ üzrə nəticə: Alternativ: 6 aydan 1 ilədək. Sanksiyada 300 manat cərimə və ya idarəetmə hüququnun 6 aydan 1 ilədək məhdudlaşdırılması alternativləri var; 5 bal hüquq məhdudlaşdırılmadan cərimə tətbiq ediləndə nəzərə alınır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Yol nişanlarının və nişanlanma xətlərinin tələblərinə riayət etməmə - URL: https://surucu.az/cerimeler/3271-yol-nisanlarinin-teleblerine-riayet-etmeme - Maddə: 327.1 - Cərimə: 40 AZN Yol nişanlarının və ya yolun hərəkət hissəsinin işarələrinin tələblərinə riayət edilməməsi, habelə maddədə sadalanan yerləşmə, araməsafəsi, yedəyə alma, yükdaşıma, ötmə və manevr qaydalarının pozulması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.1 üzrə hüquqi təsvir: Yol nişanlarının və ya yolun hərəkət hissəsinin işarələrinin tələblərinə riayət edilməməsi, habelə maddədə sadalanan yerləşmə, araməsafəsi, yedəyə alma, yükdaşıma, ötmə və manevr qaydalarının pozulması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Yol-nəqliyyat hadisəsi yerindən qaçaraq yayınma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3276-ynh-yerinden-qacaraq-yayinma - Maddə: 327.6 - Cərimə: 100 AZN - Cəza balı: 4 Yol hərəkəti qaydalarını pozan nəqliyyat vasitəsi sürücüsünün yol-nəqliyyat hadisəsi yerindən yayınması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 327.6 üzrə hüquqi təsvir: Yol hərəkəti qaydalarını pozan nəqliyyat vasitəsi sürücüsünün yol-nəqliyyat hadisəsi yerindən yayınması. Əsas cərimə məbləği 100 manatdır. Xəta 4 balla qiymətləndirilir. Zərərçəkənə kömək göstərmək üçün hadisə yerinin tərk edilməsi və qanunda göstərilən mübahisəsiz, xəsarətsiz hallar üzrə qeydlər ayrıca nəzərə alınır. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf ### Yolayrıcında və kəsişməyə 5 metrdən az məsafədə dayanma-durma - URL: https://surucu.az/cerimeler/3465-yolayricinda-kesismeye-5-metrden-az-dayanma-durma - Maddə: 346.5 - Cərimə: 40 AZN - Cəza balı: 2 Qanunla müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, nəqliyyat vasitəsinin hərəkət hissələrinin kəsişməsində və kəsişən hərəkət hissəsinin kənarından 5 metrdən az yaxınlıqda dayanması və ya durması 30.08.2026 tarixində konsolidə edilmiş rəsmi İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə yoxlanılıb. İXM 346.5 üzrə hüquqi təsvir: Qanunla müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, nəqliyyat vasitəsinin hərəkət hissələrinin kəsişməsində və kəsişən hərəkət hissəsinin kənarından 5 metrdən az yaxınlıqda dayanması və ya durması. Əsas cərimə məbləği 40 manatdır. Xəta 2 balla qiymətləndirilir. Qərarı qiymətləndirərkən maddə nömrəsi, hadisənin yeri və vaxtı, foto-video material, protokol və qərarın qüvvəyə minmə tarixi birlikdə yoxlanmalıdır. Rəsmi mənbə: https://uploads.cbar.az/assets/81d1ffb45147746bc7e255a11.pdf --- ## Yol Nişanları (Road Signs) ### Alçaqdan uçan təyyarələr (1.28) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/128-alcaqdan-ucan-teyyareler ### At-araba ilə hərəkət qadağandır (3.8) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/38-at-araba-ile-hereket-qadagandir ### Avtobusun və ya trolleybusun dayanacaq yeri (5.12) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/512-avtobusun-ve-ya-trolleybusun-dayanacaq-yeri ### Avtomagistral (5.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/51-avtomagistral ### Avtomagistralın qurtaracağı (5.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/52-avtomagistralin-qurtaracagi ### Avtomobillər üçün yol (5.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/53-avtomobiller-ucun-yol ### Avtomobillər üçün yolun qurtaracağı (5.4) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/54-avtomobiller-ucun-yolun-qurtaracagi ### Avtomobillərə texniki xidmət (6.4) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/64-avtomobillere-texniki-xidmet ### Avtomobillərin yuyulma məntəqəsi (6.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/65-avtomobillerin-yuyulma-menteqesi ### Ayın cüt günlərində durmaq qadağandır (3.30) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/330-ayin-cut-gunlerinde-durmaq-qadagandir ### Ayın tək günlərində durmaq qadağandır (3.29) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/329-ayin-tek-gunlerinde-durmaq-qadagandir ### Ayrılan körpü (1.9) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/19-ayrilan-korpu ### Baş yol (2.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/21-bas-yol ### Baş yolun sonu (2.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/22-bas-yolun-sonu ### Birtərəfli yol (5.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/55-birterefli-yol ### Birtərəfli yolun qurtaracağı (5.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/56-birterefli-yolun-qurtaracagi ### Birxətli dəmir yolu (1.3.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/131-birxetli-demir-yolu ### Bütün məhdudiyyətlər zonasının qurtaracağı (3.31) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/331-butun-mehdudiyyetler-zonasinin-qurtaracagi ### Çınqıl sıçrayışı (1.17) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/117-cinqil-sicrayisi ### Çoxxətli dəmir yolu (1.3.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/132-coxxetli-demir-yolu ### Dairəvi hərəkət (4.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/43-dairevi-hereket ### Dairəvi hərəkətlə kəsişmə (1.7) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/17-dairevi-hereketle-kesisme ### Daş uçqunu (1.26) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/126-das-ucqunu ### Dayanmadan keçmək qadağandır (2.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/25-dayanmadan-kecmek-qadagandir ### Dayanmaq qadağandır (3.27) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/327-dayanmaq-qadagandir ### Dəmir yol keçidinə yaxınlaşma (1.4.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/141-demir-yol-kecidine-yaxinlasma ### Dəmir yol keçidinə yaxınlaşma (1.4.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/142-demir-yol-kecidine-yaxinlasma ### Dəmir yol keçidinə yaxınlaşma (1.4.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/143-demir-yol-kecidine-yaxinlasma ### Dəmir yol keçidinə yaxınlaşma (1.4.4) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/144-demir-yol-kecidine-yaxinlasma ### Dəmir yol keçidinə yaxınlaşma (1.4.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/145-demir-yol-kecidine-yaxinlasma ### Dəmir yol keçidinə yaxınlaşma (1.4.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/146-demir-yol-kecidine-yaxinlasma ### Digər təhlükələr (1.30) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/130-diger-tehlukeler ### Dincəlmə yeri (6.11) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/611-dincelme-yeri ### Döngənin istiqaməti (sağa) (1.31.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1311-dongenin-istiqameti-saga ### Döngənin istiqaməti (sola) (1.31.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1312-dongenin-istiqameti-sola ### Döngənin istiqaməti (T şəkilli) (1.31.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1313-dongenin-istiqameti-t-sekilli ### Duracaq yeri (5.15) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/515-duracaq-yeri ### Durmaq qadağandır (3.28) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/328-durmaq-qadagandir ### Düzünə hərəkət (4.1.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/411-duzune-hereket ### Düzünə və ya sağa hərəkət (4.1.4) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/414-duzune-ve-ya-saga-hereket ### Düzünə və ya sola hərəkət (4.1.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/415-duzune-ve-ya-sola-hereket ### Enin məhdudlaşdırılması (3.14) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/314-enin-mehdudlasdirilmasi ### Eyni əhəmiyyətli yolların kəsişməsi (1.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/16-eyni-ehemiyyetli-yollarin-kesismesi ### Geriyə dönmək qadağandır (3.19) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/319-geriye-donmek-qadagandir ### Giriş qadağandır (3.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/31-giris-qadagandir ### Gömrükxana (3.17.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/3171-gomrukxana ### Hərəkət qadağandır (3.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/32-hereket-qadagandir ### Hündürlüyün məhdudlaşdırılması (3.13) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/313-hundurluyun-mehdudlasdirilmasi ### İçməli su (6.8) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/68-icmeli-su ### İkinci dərəcəli yolla kəsişmə (2.3.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/231-ikinci-dereceli-yolla-kesisme ### İkitərəfli hərəkət (1.19) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/119-ikiterefli-hereket ### İlk tibbi yardım məntəqəsi (6.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/61-ilk-tibbi-yardim-menteqesi ### Kempinq (6.10) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/610-kempinq ### Kütlənin məhdudlaşdırılması (3.11) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/311-kutlenin-mehdudlasdirilmasi ### Maksimum sürətin məhdudlaşdırıldığı zonanın qurtaracağı (3.25) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/325-maksimum-suretin-mehdudlasdirildigi-zonanin-qurtaracagi ### Maksimum sürətin məhdudlaşdırılması (3.24) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/324-maksimum-suretin-mehdudlasdirilmasi ### Mal-qara keçidi (1.24) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/124-mal-qara-kecidi ### Maneəni sağdan keçmə (4.2.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/421-maneeni-sagdan-kecme ### Maneəni sağdan və ya soldan keçmə (4.2.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/423-maneeni-sagdan-ve-ya-soldan-kecme ### Maneəni soldan keçmə (4.2.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/422-maneeni-soldan-kecme ### Mehmanxana və ya motel (6.9) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/69-mehmanxana-ve-ya-motel ### Mexaniki nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti qadağandır (3.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/33-mexaniki-neqliyyat-vasitelerinin-hereketi-qadagandir ### Minik avtomobillərinin hərəkəti (4.4) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/44-minik-avtomobillerinin-hereketi ### Minik taksilərinin dayanacaq yeri (5.14) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/514-minik-taksilerinin-dayanacaq-yeri ### Minimum ara məsafənin məhdudlaşdırılması (3.16) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/316-minimum-ara-mesafenin-mehdudlasdirilmasi ### Minimum sürətin məhdudlaşdırıldığı zonanın qurtaracağı (4.8) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/48-minimum-suretin-mehdudlasdirildigi-zonanin-qurtaracagi ### Minimum sürətin məhdudlaşdırılması (4.7) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/47-minimum-suretin-mehdudlasdirilmasi ### Motosikletlərin hərəkəti qadağandır (3.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/35-motosikletlerin-hereketi-qadagandir ### Nahamar yol (1.16) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/116-nahamar-yol ### Ötmək qadağandır (3.20) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/320-otmek-qadagandir ### Ötməyin qadağan edildiyi zonanın qurtaracağı (3.21) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/321-otmeyin-qadagan-edildiyi-zonanin-qurtaracagi ### Oxa düşən ağırlığın məhdudlaşdırılması (3.12) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/312-oxa-dusen-agirligin-mehdudlasdirilmasi ### Piyada keçidi (1.20) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/120-piyada-kecidi ### Piyada keçidi (sağ) (5.16.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/5161-piyada-kecidi-sag ### Piyada keçidi (sol) (5.16.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/5162-piyada-kecidi-sol ### Piyada zolağı (4.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/46-piyada-zolagi ### Piyadaların hərəkəti qadağandır (3.10) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/310-piyadalarin-hereketi-qadagandir ### Polis hissəsi (6.13) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/613-polis-hissesi ### Qarşıdan hərəkətə nisbətən üstünlük (2.7) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/27-qarsidan-herekete-nisbeten-ustunluk ### Qarşıdan hərəkətin üstünlüyü (2.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/26-qarsidan-hereketin-ustunluyu ### Qoşqu ilə hərəkət qadağandır (3.7) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/37-qosqu-ile-hereket-qadagandir ### Sağa dönmək qadağandır (3.18.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/3181-saga-donmek-qadagandir ### Sağa hərəkət (4.1.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/412-saga-hereket ### Sağa və ya sola hərəkət (4.1.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/416-saga-ve-ya-sola-hereket ### Sağdan ikinci dərəcəli yolun bitişməsi (2.3.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/232-sagdan-ikinci-dereceli-yolun-bitismesi ### Sahilboyuna çıxış (1.10) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/110-sahilboyuna-cixis ### Sərt eniş (1.13) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/113-sert-enis ### Sərt yoxuş (1.14) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/114-sert-yoxus ### Səs siqnalı vermək qadağandır (3.26) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/326-ses-siqnali-vermek-qadagandir ### Şlaqbaumlu dəmir yol keçidi (1.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/11-slaqbaumlu-demir-yol-kecidi ### Şlaqbaumsuz dəmir yol keçidi (1.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/12-slaqbaumsuz-demir-yol-kecidi ### Sola dönmək qadağandır (3.18.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/3182-sola-donmek-qadagandir ### Sola hərəkət (4.1.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/413-sola-hereket ### Soldan ikinci dərəcəli yolun bitişməsi (2.3.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/233-soldan-ikinci-dereceli-yolun-bitismesi ### Sürüşkən yol (1.15) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/115-surusken-yol ### Svetoforla nizamlama (1.8) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/18-svetoforla-nizamlama ### Telefon (6.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/66-telefon ### Təhlükə (3.17.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/3172-tehluke ### Təhlükəli döngə (sağa) (1.11.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1111-tehlukeli-donge-saga ### Təhlükəli döngə (sola) (1.11.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1112-tehlukeli-donge-sola ### Təhlükəli döngələr (sağa) (1.12.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1121-tehlukeli-dongeler-saga ### Təhlükəli döngələr (sola) (1.12.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1122-tehlukeli-dongeler-sola ### Traktorların hərəkəti qadağandır (3.6) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/36-traktorlarin-hereketi-qadagandir ### Tramvay xətti ilə kəsişmə (1.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/15-tramvay-xetti-ile-kesisme ### Tramvayın dayanacaq yeri (5.13) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/513-tramvayin-dayanacaq-yeri ### Tualet (6.15) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/615-tualet ### Tunel (1.29) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/129-tunel ### Uşaqlar (1.21) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/121-usaqlar ### Uzunluğun məhdudlaşdırılması (3.15) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/315-uzunlugun-mehdudlasdirilmasi ### Velosiped zolağı (4.5) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/45-velosiped-zolagi ### Velosiped zolağı ilə kəsişmə (1.22) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/122-velosiped-zolagi-ile-kesisme ### Velosipedlə hərəkət qadağandır (3.9) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/39-velosipedle-hereket-qadagandir ### Vəhşi heyvanlar (1.25) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/125-vehsi-heyvanlar ### Xəstəxana (6.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/62-xestexana ### Yanacaqdoldurma məntəqəsi (6.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/63-yanacaqdoldurma-menteqesi ### Yandan əsən külək (1.27) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/127-yandan-esen-kulek ### Yaşayış məntəqəsinin başlanğıcı (5.22) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/522-yasayis-menteqesinin-baslangici ### Yaşayış məntəqəsinin qurtaracağı (5.23) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/523-yasayis-menteqesinin-qurtaracagi ### Yeməkxana (6.7) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/67-yemekxana ### Yeraltı piyada keçidi (5.17.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/5171-yeralti-piyada-kecidi ### Yeraltı piyada keçidi (5.17.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/5172-yeralti-piyada-kecidi ### Yol işləri (1.23) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/123-yol-isleri ### Yol polisinin daimi məntəqəsi (6.12) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/612-yol-polisinin-daimi-menteqesi ### Yol ver (2.4) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/24-yol-ver ### Yolun daralması (hər iki tərəfdən) (1.18.1) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1181-yolun-daralmasi-her-iki-terefden ### Yolun daralması (sağdan) (1.18.2) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1182-yolun-daralmasi-sagdan ### Yolun daralması (soldan) (1.18.3) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/1183-yolun-daralmasi-soldan ### Yük avtomobillərinin hərəkəti qadağandır (3.4) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/34-yuk-avtomobillerinin-hereketi-qadagandir ### Yük avtomobillərinin ötməsi qadağan edilmiş zonanın qurtaracağı (3.23) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/323-yuk-avtomobillerinin-otmesi-qadagan-edilmis-zonanin-qurtaracagi ### Yük avtomobillərinin ötməsi qadağandır (3.22) - URL: https://surucu.az/yol-nisanlari/322-yuk-avtomobillerinin-otmesi-qadagandir --- ## Sözlük (Glossary) ### ABS - URL: https://surucu.az/sozluk/abs - Kateqoriya: tehlukesizlik Əyləcləmə zamanı təkərlərin bloklanmasının qarşısını alan sistem. ABS (Anti-lock Braking System) əyləcləmə zamanı təkərlərin bloklanmasını (sürüşməsini) əngəlləyir. Bloklanmış təkər sükan idarəsini itirir, ABS isə sürücüyə əyləcləyərkən sükan vermə imkanı saxlayır. Hər təkərdə sürət sensoru var. 1978-ci ildən istehsal olunur, bu gün bütün yeni avtomobillərdə standartdır. ### Akkumulyator - URL: https://surucu.az/sozluk/akkumulyator - Kateqoriya: elektrik Avtomobilin elektrik enerjisini saxlayan və təmin edən batareya. Akkumulyator (akü) mühərriki işə salmaq, işıqları, multimedianı və digər elektrik avadanlığını qidalandırmaq üçün lazımdır. 12V gərginlik standartdır. Ən çox yayılmış növü qurğuşun-turşu akkumulyatordur. AGM və EFB texnologiyaları start-stop sistemli avtomobillər üçün nəzərdə tutulub. ### Ambriyaj (Debriyaj) - URL: https://surucu.az/sozluk/ambriyaj-debriyaj - Kateqoriya: oturme Mühərriklə ötürmə qutusu arasında əlaqəni kəsib-qoşan mexanizm. Ambriyaj (debriyaj, clutch) mühərrikin fırlanmasını ötürmə qutusuna ötürür və ya ayırır. Manual ötürmədə sol pedal ilə idarə olunur. Əsas hissələri: ambriyaj diski, təzyiq diski və buraxma podşipnikidir. Ambriyaj diski sürtünmə materialından hazırlanır və zamanla aşınır. ### Amortizator - URL: https://surucu.az/sozluk/amortizator - Kateqoriya: sassi Yol nahamərliklərinin zərbəsini udan hidravlik sönümləyici. İdarəetmə, əyləcləmə və yol tutuşunu qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır. Amortizator yay sistemi ilə birlikdə işləyər yol zərbələrini udur və avtomobilin sabit hərəkətini təmin edir. Hidravlik yağ dar dəliklərdən keçərək zərbəni enerjiyə çevirir. Qaz dolu amortizatorlar daha yaxşı performans verir. Aşınmış amortizator əyləc yolunu 20% artıra bilər. ### Antikorroziya - URL: https://surucu.az/sozluk/antikorroziya - Kateqoriya: kuzov Kuzovu paslanmadan qoruyan örtük və müalicə. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır. Antikorroziya müalicəsi kuzovun metal hissələrini nəmlik və duzdan qoruyur. Zavod qalvanizasiyası əsas qorumadır - sink örtüyü metalı paslanmadan qoruyur. Əlavə müalicə olaraq alt hissəyə mum örtük, qapalı boşluqlara mum püskürtmə tətbiq olunur. Müntəzəm yoxlama kuzov ömrünü uzadır. ### Aquaplaning - URL: https://surucu.az/sozluk/aquaplaning - Kateqoriya: suruculuk Təkərin yağış suyu üzərində üzərək yol tutuşunu itirməsi. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır. Aquaplaning (hidroplaning) yağışlı yolda təkər ilə asfalt arasına su qatı girir və təkər su üzərində sürüşür. Bu anda sükan, əyləc və qaz effektini itirir. Sürət artdıqca, təkər protektoru aşındıqca risk artır. 80 km/saat-dan yuxarı sürətdə ən təhlükəlidir. ### Arxa çəkiş (RWD) - URL: https://surucu.az/sozluk/arxa-cekis-rwd - Kateqoriya: oturme Mühərrik gücünün yalnız arxa təkərlərə ötürüldüyü çəkiş sistemi. RWD (Rear-Wheel Drive) sistemdə güc kardan valı vasitəsilə arxa oxun diferensialına, oradan arxa təkərlərə ötürülür. Sport avtomobillərdə və lüks sedanlarda istifadə olunur, çünki daha yaxşı çəki paylanması və sürücülük dinamikası verir. BMW, Mercedes kimi brendlər arxa çəkişə üstünlük verir. ### At gücü (HP) - URL: https://surucu.az/sozluk/at-gucu-hp - Kateqoriya: muherrik Mühərrikin gücünü ölçən vahid, 1 HP ≈ 745.7 vatt. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. At gücü (HP - Horsepower) mühərrikin nə qədər iş görə bildiyini göstərir. Daha çox at gücü olan avtomobil daha yüksək maksimum sürətə çata bilər. Lakin sürətlənmə üçün tork daha vacibdir. Müasir avtomobillərdə 70 HP-dən (kiçik şəhər avtomobili) 1000+ HP-yə (super avtomobillər) qədər müxtəlif güclər var. ### Avtomaqistral - URL: https://surucu.az/sozluk/avtomaqistral - Kateqoriya: yol Yüksək sürətli hərəkət üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi yol. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Avtomaqistral (autobahn, highway) eyni istiqamətdə ən azı 2 zolaq, bölücü zolaq, giriş/çıxış rampaları olan yüksək sürətli yoldur. Minimum sürət 40 km/saat, maksimum 110-130 km/saat. Piyadalar, velosipedlər, traktorlar və öyrənci sürücülər avtomaqistralda hərəkət edə bilməz. Azərbaycanda Bakı-Şamaxı, Bakı-Quba magistralları var. ### Avtomat ötürmə qutusu - URL: https://surucu.az/sozluk/avtomat-oturme-qutusu - Kateqoriya: oturme Ötürmələri avtomatik dəyişdirən hidrodinamik transmissiya. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır. Avtomat ötürmə qutusu torque konvertor vasitəsilə ötürmələri sürücünün müdaxiləsi olmadan dəyişdirir. Müasir avtomat qutular 6-10 ötürməli olur. Şəhər trafikində manual ötürmədən daha rahatdır. ZF, Aisin və JATCO əsas istehsalçılardır. Dezavantajı - manual ötürmədən 5-10% çox yanacaq sərf edir. ### Avtomatik əyləc sistemi - URL: https://surucu.az/sozluk/avtomatik-eylec-sistemi - Kateqoriya: tehlukesizlik Toqquşma təhlükəsi olduqda avtomatik əyləcləyən təhlükəsizlik sistemi. AEB (Autonomous Emergency Braking) kamera və radar ilə qabaqda olan maneələri izləyir. Toqquşma ehtimalı aşkarlandıqda əvvəlcə sürücünü xəbərdar edir, sonra sürücü reaksiya verməzsə avtomatik tam əyləc tətbiq edir. Euro NCAP testlərində yüksək bal almaq üçün vacibdir. Piyadaları da aşkarlaya bilir. ### Barabanlı əyləc - URL: https://surucu.az/sozluk/barabanli-eylec - Kateqoriya: sassi Əyləc kolodkasının barabana sıxılması ilə işləyən əyləc sistemi. Barabanlı əyləc fırlanan barabanın daxilindəki kolodkaları (ayaqqabıları) xariçə itələyərək əyləcləyir. Disk əyləcdən ucuz və əl əyləci üçün rahatdır. Lakin daha pis soyuyur və islaq şəraitdə effektivliyi azalır. Kiçik və orta sinif avtomobillərin arxa təkərlərində hələ də istifadə olunur. ### Benzin mühərrik - URL: https://surucu.az/sozluk/benzin-muherrik - Kateqoriya: muherrik Benzin yanacağı ilə işləyən daxili yanma mühərriki. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. Benzin mühərrik yanacaq-hava qarışığını silindrdə sıxaraq alışdırma şamı vasitəsilə alovlandırır. 4 taktlı iş prinsipi ilə işləyir: sorma, sıxma, iş və ixrac. Dizel mühərrikdən fərqli olaraq, benzin mühərrik daha yüksək fırlanma sürətinə çatır və daha sakit işləyir. Müasir benzin mühərriklər birbaşa inyeksiya texnologiyası ilə yanacaq sərfiyyatını azaldır. ### Cruise control - URL: https://surucu.az/sozluk/cruise-control - Kateqoriya: suruculuk Avtomobilin sürətini sabit saxlayan avtomatik sistem. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır. Cruise control (tempomat) sürücünün ayağını qaz pedalından çəkməsinə baxmayaraq seçilmiş sürəti saxlayır. Uzun yol sürücülüyündə rahatlıq və yanacaq qənaəti təmin edir. Adaptiv cruise control (ACC) radar ilə qabaqkı avtomobilə məsafəni saxlayır, lazım olduqda yavaşlayır/sürətlənir. ### CVT (Variator) - URL: https://surucu.az/sozluk/cvt-variator - Kateqoriya: oturme Dişlisiz, kəmər və ya zəncir ilə işləyən dəyişkən nisbətli ötürmə. CVT (Continuously Variable Transmission) sabit ötürmə nisbətləri əvəzinə sonsuz sayda nisbət yaradır. İki konus şkiv arasındakı metal kəmər genişlik dəyişdirərək ötürmə nisbətini tənzimləyir. Ən az yanacaq sərf edən ötürmə növüdür. Yapon avtomobilləri (Toyota, Honda, Nissan) tez-tez istifadə edir. ### Dairəvi hərəkət - URL: https://surucu.az/sozluk/dairevi-hereket - Kateqoriya: suruculuk Dairəvi yol qovşağında (krujok) hərəkət qaydaları. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır. Dairəvi hərəkət yol qovşağında nəqliyyat axınının mərkəzi ada ətrafında təşkil edilməsidir. Qovşağa yaxınlaşarkən sürəti azaldın, zolağınızı əvvəlcədən seçin və yol nişanları ilə nişanlanma xətlərini əsas götürün. Üstünlük avtomatik olaraq yalnız dairədə olana verilmir; girişdəki üstünlük və yol ver nişanları həlledicidir. Çıxışa yaxınlaşanda uyğun zolağa vaxtında keçin, dönmə göstəricisini verin, piyadaları və qonşu zolaqdakı avtomobilləri nəzərə alın. ### Diferensial - URL: https://surucu.az/sozluk/diferensial - Kateqoriya: oturme Dönmə zamanı təkərlərin fərqli sürətlə fırlanmasını təmin edən mexanizm. Diferensial dönmədə xarici təkərin daxili təkərdən daha sürətli fırlanmasını təmin edir. Bütün avtomobillərdə ən azı bir diferensial var. LSD (Limited Slip Differential) sürüşmə zamanı gücü daha yaxşı bölür. Tam çəkişli avtomobillərdə ön, arxa və mərkəzi diferensial ola bilər. ### Disk əyləc - URL: https://surucu.az/sozluk/disk-eylec - Kateqoriya: sassi Əyləc kolodkasının disk-ə sıxılması ilə işləyən əyləc sistemi. Disk əyləc metaldan hazırlanmış diski əyləc kolodkaları ilə hər iki tərəfdən sıxaraq avtomobili yavaşladır. Barabanlı əyləcdən daha effektivdir, daha yaxşı soyuyur və islaq şəraitdə daha etibarlıdır. Ventilasiyalı disklər daha tez soyuyur. Ön təkərlərdə disk əyləc standartdır, bir çox avtomobildə arxa təkərlərdə də istifadə olunur. ### Dizel mühərrik - URL: https://surucu.az/sozluk/dizel-muherrik - Kateqoriya: muherrik Dizel yanacağı ilə işləyən yüksək sıxma nisbətli mühərrik. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. Dizel mühərrik yanacağı yüksək sıxma altında öz-özünə alışdırır, ona görə alışdırma şamına ehtiyac yoxdur. Benzin mühərrikdən 40-50% az yanacaq sərf edir və daha yüksək tork yaradır. Ağır nəqliyyat vasitələrində geniş istifadə olunur. Müasir common-rail dizel sistemləri səs-küyü və emissiyanı əhəmiyyətli azaldıb. ### Döngə radiusu - URL: https://surucu.az/sozluk/donge-radiusu - Kateqoriya: suruculuk Avtomobilin tam dönüş edə bildiyi ən kiçik dairənin radiusu. Döngə radiusu (turning radius) sükan tam çevrildiyi zaman avtomobilin cızdığı dairənin radiusudur. Kiçik döngə radiusu şəhər sürücülüyündə, parklanmada və dar küçələrdə böyük üstünlükdür. Minik avtomobillərində 4.5-6 metr, SUV-larda 5.5-7 metr olur. Ön çəkişli avtomobillər adətən daha kiçik döngə radiusuna malikdir. ### Drift - URL: https://surucu.az/sozluk/drift - Kateqoriya: suruculuk Avtomobilin arxa hissəsini idarə olunan şəkildə sürüşdürmə texnikası. Drift arxa təkərlərin yol tutuşunu itirməsi ilə avtomobilin bucaq altında dönmə texnikasıdır. Motorsport növü olaraq populyardır. Arxa çəkişli avtomobillər driftə daha uyğundur. Küçə drifti qanunsuz və təhlükəlidir. Peşəkar drift yarışları xüsusi treklarda keçirilir. ### EGR klapan - URL: https://surucu.az/sozluk/egr-klapan - Kateqoriya: muherrik Egzoz qazının bir hissəsini geri mühərrikə yönləndirən emissiya azaltma sistemi. EGR (Exhaust Gas Recirculation) klapan egzoz qazının 5-15%-ni sorma manifolduna qaytarır. Bu, yanma temperaturunu aşağı salır və NOx emissiyasını 50-70% azaldır. Dizel mühərriklərdə daha çox istifadə olunur. EGR klapan zamanla karbonla örtülür və tıxanır, bu da mühərrikin düzgün işləməsini pozur. ### Ekodriving - URL: https://surucu.az/sozluk/ekodriving - Kateqoriya: suruculuk Yanacaq qənaəti və ekoloji sürücülük üsulları. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır. Ekodriving sürücülük texnikası ilə yanacaq sərfiyyatını 15-25% azaltmağa imkan verir. Əsas prinsiplər: hamar sürətlənmə, əvvəlcədən yavaşlama, optimal ötürmə seçimi, lazımsız boş işləmədən qaçınma. Həm pula qənaət edir, həm də emissianı azaldır. Bir çox Avropa ölkəsində sürücülük kurslarında öyrədilir. ### Elektrik mühərriki - URL: https://surucu.az/sozluk/elektrik-muherriki - Kateqoriya: muherrik Elektrik enerjisi ilə işləyən sıfır emissiyalı motor. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. Elektrik mühərriki batareyadakı elektrik enerjisini mexaniki hərəkətə çevirir. Daxili yanma mühərrikindən fərqli olaraq, emissiya yoxdur, səssiz işləyir və ani tork verir. Tesla, BYD, NIO kimi brendlər tam elektrikli avtomobillər istehsal edir. Şarj infrastrukturu inkişaf etdikcə populyarlığı artır. ### ESP (Elektron stabillik) - URL: https://surucu.az/sozluk/esp-elektron-stabillik - Kateqoriya: tehlukesizlik Avtomobilin sürüşməsini əngəlləyən elektron stabillik proqramı. ESP (Electronic Stability Program) avtomobilin dönmədə sürüşməsinin qarşısını alır. Sükan bucağı, yanal sürətlənmə və təkər sürətlərini müqayisə edərək sürüşmə aşkarlayır. Lazım olduqda ayrı-ayrı təkərləri əyləcləyir və mühərrik gücünü azaldır. Statistikaya görə ESP qəza riskini 30-50% azaldır. ### Əks zolağa çıxma - URL: https://surucu.az/sozluk/eks-zolaga-cixma - Kateqoriya: suruculuk Ötmə zamanı qarşı yol zolağına keçmə - ən təhlükəli manevr. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır. Əks zolağa çıxma ötmə üçün qarşı istiqamətin zolağından istifadə etməkdir. Frontal toqquşma riski ən yüksək olan manevrdır. Yol nişanları və xətlər ilə qadağan oluna bilər. Fasiləsiz xətt (bərk xətt) olan yerdə əks zolağa çıxmaq qadağandır və ağır cərimə ilə nəticələnir. ### Əyləc kolodkası - URL: https://surucu.az/sozluk/eylec-kolodkasi - Kateqoriya: sassi Əyləc diskini və ya barabanını sıxan sürtünmə materialı. İdarəetmə, əyləcləmə və yol tutuşunu qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır. Əyləc kolodkası (pad/shoe) yüksək sürtünmə əmsallı materialdan hazırlanır - seramik, yarı-metal və ya üzvi. Əyləcləmə zamanı disk və ya baraban ilə sürtünərək avtomobili yavaşladır. Aşındıqca incəlir və vaxtında dəyişdirilməlidir. Çox naziklənmiş kolodka diski zədələyir və əyləcləmə qabiliyyətini azaldır. ### Generator (Alternator) - URL: https://surucu.az/sozluk/generator-alternator - Kateqoriya: elektrik Mühərrik fırlanarkən elektrik enerjisi istehsal edən qurğu. Avtomobilin elektrik və elektron diaqnostikasında əsas anlayışlardan biridir. Generator (alternator) mühərrikin kəmər ötürməsi ilə fırlanır və dəyişən cərəyan (AC) istehsal edir. Diod körpüsü AC-ni DC-yə çevirir. Generator bütün elektrik avadanlığını qidalandırır və eyni zamanda akkumulyatoru şarj edir. 14V gərginlikdə işləyir. Nasaz generator akkumulyatorun boşalmasına səbəb olur. ### Geri baxış kamerası - URL: https://surucu.az/sozluk/geri-baxis-kamerasi - Kateqoriya: tehlukesizlik Geri gedərkən arxanı ekranda göstərən kamera sistemi. Sürücü və sərnişin təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır. Geri baxış kamerası avtomobilin arxasında yerləşir və geri ötürməyə keçdikdə multimedia ekranında canlı görüntü göstərir. Geniş bucaqlı linza (120-170°) ölü zonaları əhatə edir. Müasir kameralar məsafə xətləri, hərəkət edən obyekt xəbərdarlığı və 360° panoramik görüntü təklif edir. ### GPS naviqasiya - URL: https://surucu.az/sozluk/gps-naviqasiya - Kateqoriya: yol Peyk siqnalları ilə mövqe təyin edən və marşrut göstərən sistem. GPS (Global Positioning System) 24+ peykdən siqnal alaraq avtomobilin mövqeyini 3-5 metr dəqiqliklə təyin edir. Naviqasiya proqramları (Google Maps, Waze, Yandex Navi) real vaxt trafik məlumatı ilə optimal marşrut təklif edir. Müasir avtomobillərdə inteqrasiya olunmuş naviqasiya var. Oflayn xəritələr internet olmadan da işləyir. ### Hava filtri - URL: https://surucu.az/sozluk/hava-filtri - Kateqoriya: muherrik Mühərrikə daxil olan havanı toz və zərrəciklərdən təmizləyən filtr. Hava filtri mühərrikə daxil olan havadakı tozu, qumu və digər zərrəcikləri tutur. Təmiz hava yanma prosesinin effektivliyini artırır. Tıxanmış hava filtri yanacaq sərfiyyatını 10-15% artıra bilər və mühərrikin gücünü azaldır. Tozlu yollarda daha tez tıxanır. ### Hetçbek - URL: https://surucu.az/sozluk/hetcbek - Kateqoriya: kuzov Baqaj qapısı arxa şüşə ilə birlikdə açılan kompakt kuzov tipi. Hetçbek (hatchback) arxa qapısı yuxarı açılır və baqaj ilə salon birləşikdir (2 həcmli). 3 və ya 5 qapılı olur. Sedandan qısa olduğu üçün şəhər parklanmasında üstünlük verir. Arxa oturacaq yatırıldıqda böyük baqaj sahəsi yaranır. VW Golf, Ford Focus, Hyundai i30 populyar hetçbeklərdir. ### Hibrid mühərrik - URL: https://surucu.az/sozluk/hibrid-muherrik - Kateqoriya: muherrik Benzin mühərriki ilə elektrik motorunu birləşdirən güc sistemi. Hibrid avtomobil həm daxili yanma mühərriki, həm də bir və ya bir neçə elektrik motoru ilə işləyir. Əyləcləmə zamanı enerji geri qaytarılır (regenerativ əyləcləmə) və batareya şarj olunur. Şəhər trafikində yanacaq sərfiyyatını 30-50% azaldır. Əsas növləri: mild hibrid, tam hibrid və plug-in hibriddir. ### İmmobilayzer - URL: https://surucu.az/sozluk/immobilayzer - Kateqoriya: elektrik Orijinal açar olmadan mühərrikin işə düşməsini əngəlləyən oğurluq əleyhinə sistem. İmmobilayzer açarın içindəki transponder çiplə avtomobilin ECU-su arasında şifrəli ünsiyyət qurur. Doğru açar olmadan mühərrik işə düşmür. Hər açar unikal koda malikdir. Müasir sistemlər dəyişən kod (rolling code) istifadə edir ki, siqnal kopyalanmasının qarşısını alsın. ### İnjektor - URL: https://surucu.az/sozluk/injektor - Kateqoriya: muherrik Yanacağı elektron idarəetmə ilə silindrlərə səpən qurğu. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. İnjektor (inyektor) yanacağı yüksək təzyiqlə dəqiq miqdarla silindrlərə püskürür. Elektron idarəetmə bloku (ECU) sensorlardan məlumat alaraq optimal yanacaq miqdarını hesablayır. Karbüratordan fərqli olaraq, inyektor hər silindri ayrıca təmin edir və yanacaq sərfiyyatını 15-20% azaldır. ### İnterkuler - URL: https://surucu.az/sozluk/interkuler - Kateqoriya: muherrik Turbo tərəfindən sıxılmış havanı soyudan radiator. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. İnterkuler turbokompressorun sıxdığı isti havanı soyudur. Soyuq hava daha sıx olduğundan, mühərrikə daha çox oksigen daxil olur və yanma prosesi yaxşılaşır. Bu həm gücü artırır, həm də yanacaq sərfiyyatını azaldır. İki növü var: hava-hava və hava-su interkuler. ### İşıqlandırma sistemi - URL: https://surucu.az/sozluk/isiqlandirma-sistemi - Kateqoriya: elektrik Avtomobilin bütün xarici və daxili işıq mənbələri. Avtomobilin elektrik və elektron diaqnostikasında əsas anlayışlardan biridir. Avtomobilin işıqlandırma sisteminə daxildir: yaxın/uzaq məsafə faraları, dumanəleyhi faralar, gündüz işıqları (DRL), stop siqnalı, arxa qərmızı işıq, siqnal lampaları, geri yürüş işığı, nömrə işığı və salon işıqları. Müasir avtomobillər LED və ya lazer faralara keçir. İşıqlandırma yol təhlükəsizliyinin əsas elementidir. ### ISOFIX - URL: https://surucu.az/sozluk/isofix - Kateqoriya: tehlukesizlik Uşaq oturacağını avtomobilə bərkidən standart sistem. Sürücü və sərnişin təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır. ISOFIX uşaq oturacağını kəmər əvəzinə birbaşa avtomobilin kuzovuna bərkidən beynəlxalq standartdır. İki metal qarmaq arxa oturacaqların bazasında gizlənib. ISOFIX kəmərdən daha təhlükəsizdir, çünki düzgün quraşdırma ehtimalı 96%-dir (kəmərdə 30%). 2006-cı ildən Avropada bütün yeni avtomobillərdə standartdır. ### Karbürator - URL: https://surucu.az/sozluk/karburator - Kateqoriya: muherrik Benzin və havanı qarışdıraraq mühərrikə göndərən mexaniki qurğu. Karbürator venturi prinsipi ilə işləyir - havanın sürətləndiyi yerdə təzyiq azalır və benzin sorulur. Köhnə avtomobillərdə geniş istifadə olunurdu, lakin 1990-cı illərdən etibarən inyektor sistemləri ilə əvəz edilib. Karbüratorlu avtomobillər daha sadə quruluşa malikdir, amma yanacaq sərfiyyatı və emissiya baxımından inyektordan geri qalır. ### Kardanval - URL: https://surucu.az/sozluk/kardanval - Kateqoriya: oturme Ötürmə qutusundan arxa diferensiala tork ötürən fırlanan val. Kardanval (kardan valı, propeller shaft) arxa çəkişli və tam çəkişli avtomobillərdə ötürmə qutusu ilə arxa diferensial arasında güc ötürür. Kardan oynaqları sayəsində bucaq altında fırlanma mümkündür. Ön çəkişli avtomobillərdə kardanval yoxdur. Balansı pozulmuş kardanval titrəmə və səs-küy yaradır. ### Katalitik konvertor - URL: https://surucu.az/sozluk/katalitik-konvertor - Kateqoriya: muherrik Egzoz qazlarındakı zərərli maddələri zərərsizləşdirən qurğu. Katalitik konvertor (katalizator) egzoz sistemində yerləşir və CO, NOx və yanmamış karbohidratları kimyəvi reaksiya ilə CO₂, N₂ və H₂O-ya çevirir. Platinum, palladium və rodium kimi bahalı metallar katalitik element kimi istifadə olunur. Ekoloji normaları (Euro standartları) təmin etmək üçün vacibdir. ### Kəmər gəricisi - URL: https://surucu.az/sozluk/kemer-gericisi - Kateqoriya: tehlukesizlik Toqquşma zamanı kəməri kəskin dartaraq yolcunu oturacağa sıxan sistem. Kəmər gəricisi (pretensioner) toqquşma anında kəməri 10-15 sm geri çəkərək yolcu ilə oturacaq arasındakı boşluğu aradan qaldırır. Bu, airbag açılmadan əvvəl yolcunu düzgün mövqedə saxlayır. Qüvvə məhdudlayıcı ilə birlikdə işləyir - kəmər müəyyən qüvvədən sonra yavaş-yavaş uzanır ki, qabırğa sınmasın. ### Ksenon fara - URL: https://surucu.az/sozluk/ksenon-fara - Kateqoriya: elektrik Ksenon qazı ilə doldurulmuş yüksək intensivlikli boşalma lampası. Ksenon (HID/Xenon) faralar ksenon qazında elektrik qövsü yaradaraq çox parlaq ağ-mavi işıq istehsal edir. Halogendən 3 dəfə parlaq və 2 dəfə uzunömürlüdür. Zavod ksenon faralarında avtomatik hündürlük tənzimləyicisi və fara yuyucu olmalıdır. Balast bloku yüksək gərginlik (25,000V) yaradır. ### LED fara - URL: https://surucu.az/sozluk/led-fara - Kateqoriya: elektrik LED diodlarla işləyən enerjisəmərəli və uzunömürlü fara. Avtomobilin elektrik və elektron diaqnostikasında əsas anlayışlardan biridir. LED (Light Emitting Diode) faralar halogen və ksenon faralardan daha az enerji sərf edir, daha uzun ömürlüdür (50,000+ saat) və daha ağ işıq verir. Matris LED faralar fərdi diodları söndürərək qarşıdan gələni kor etmədən uzaq işıq rejimini saxlayır. Dizayn baxımından da üstünlük verir. ### Lyuk - URL: https://surucu.az/sozluk/lyuk - Kateqoriya: kuzov Avtomobilin damında açılan şüşə panel. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır. Lyuk (sunroof/moonroof) damda açılan şüşə paneldir. Salon havalandırmasını yaxşılaşdırır və işıq daxil edir. Əl ilə açılan, elektrik motorlu və panoramik lyuk növləri var. Panoramik lyuk damın böyük hissəsini əhatə edir. Dezavantajları: ağırlıq artır, sızıntı riski var, damın möhkəmliyi azalır. ### Manual ötürmə qutusu - URL: https://surucu.az/sozluk/manual-oturme-qutusu - Kateqoriya: oturme Sürücünün əl ilə ötürmə dəyişdirdiyi mexaniki transmissiya. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır. Manual ötürmə qutusu (mexanika) sürücüyə ambriyaj pedalı və dəyişdirmə qolu ilə ötürmələri idarə etməyə imkan verir. Adətən 5-6 ötürməli olur. Avtomat ötürməyə nisbətən daha ucuzdur, daha az yanacaq sərf edir və sürücüyə tam nəzarət verir. Təmir xərcləri də avtomat ötürmədən azdır. ### Məsafədən idarə - URL: https://surucu.az/sozluk/mesafeden-idare - Kateqoriya: elektrik Avtomobilin qıfıllarını və digər funksiyaları uzaqdan idarə edən pult. Keyless entry / remote control sistemi radio siqnallarla avtomobilin qapılarını kilidləyir/açır, baqajı açır, siqnalizasiyanı qoşur/söndürür. Məsafədən açar (smart key) ilə avtomobilə yaxınlaşanda qıfıllar avtomatik açılır, düyməyə basaraq mühərrik işə düşür. Siqnal 315 və ya 433 MHz tezlikdə işləyir. ### Mühərrik həcmi (CC) - URL: https://surucu.az/sozluk/muherrik-hecmi-cc - Kateqoriya: muherrik Mühərrikin bütün silindrlərin ümumi iş həcmi, kubik santimetrlə. Mühərrik həcmi (CC - cubic centimeters) bütün silindrlardə pistonların aşağı və yuxarı ölü nöqtə arasında yerləşdirdiyi havanın ümumi həcmidir. 1500cc = 1.5 litr mühərrik deməkdir. Ümumiyyətlə həcm artdıqca güc də artır, amma turbo texnologiyası kiçik həcmli mühərriklərdən yüksək güc almağa imkan verir. ### OBD-II diaqnostika - URL: https://surucu.az/sozluk/obd-ii-diaqnostika - Kateqoriya: elektrik Avtomobilin elektron sistemlərini yoxlamaq üçün standart diaqnostika portu. OBD-II (On-Board Diagnostics) 1996-cı ildən bütün avtomobillərdə standartdır. 16 pinli konnektora diaqnostika cihazı və ya Bluetooth adapter qoşaraq mühərrik, ötürmə, emissiya və digər sistemlərin vəziyyətini yoxlamaq mümkündür. Check Engine yandıqda xəta kodunu oxumaq üçün istifadə olunur. ### Odometr - URL: https://surucu.az/sozluk/odometr - Kateqoriya: yol Avtomobilin ümumi getdiyi məsafəni göstərən sayğac. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Odometr avtomobilin istehsal olunduğundan bəri getdiyi ümumi kilometri göstərir. İkinci əl avtomobil alarkən ən vacib göstəricilərdən biridir. Odometrin geri çevrilməsi (korreksiya) dələduzluqdur və bir çox ölkədə cinayətdir. Trip odometr isə sıfırlana bilən qısa məsafə sayğacıdır. ### Oktan ədədi - URL: https://surucu.az/sozluk/oktan-ededi - Kateqoriya: muherrik Benzinin detonasiyaya qarşı müqavimətini göstərən göstərici. Oktan ədədi benzinin vaxtından əvvəl alışmaya (detonasiyaya) qarşı müqavimət dərəcəsini bildirir. Azərbaycanda Aİ-92, Aİ-95 və Aİ-98 benzin satılır. Rəqəm nə qədər yüksəkdirsə, yanacaq bir o qədər detonasiyaya davamlıdır. Yüksək sıxma nisbətli və turbo mühərriklər üçün yüksək oktan tələb olunur. ### Ölü zona - URL: https://surucu.az/sozluk/olu-zona - Kateqoriya: suruculuk Güzgülərdə görünməyən amma təhlükəli olan sahə. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır. Ölü zona (blind spot) yan güzgülərdə görünməyən, amma avtomobilin yanında olan sahədir. Zolaq dəyişdirərkən ölü zonadakı nəqliyyat toqquşma riski yaradır. Ölü zona hər avtomobilin sağ və sol arxa tərəflərindədir. Böyük nəqliyyat vasitələrinin (TIR, avtobus) ölü zonası daha böyükdür. ### Ölü zona sensoru - URL: https://surucu.az/sozluk/olu-zona-sensoru - Kateqoriya: tehlukesizlik Güzgülərin görmə sahəsindən kənardakı nəqliyyatı aşkarlayan sistem. BSM (Blind Spot Monitoring) yan güzgülərin görmə sahəsindən kənarda olan avtomobilləri radar və ya ultrasonik sensorla aşkarlayır. Yan zolaqda nəqliyyat olduqda güzgüdə və ya A-sütununda LED işıq yanır. Sürücü siqnal verib zolaq dəyişmək istəyəndə əlavə xəbərdarlıq verilir. ### Ön çəkiş (FWD) - URL: https://surucu.az/sozluk/on-cekis-fwd - Kateqoriya: oturme Mühərrik gücünün yalnız ön təkərlərə ötürüldüyü çəkiş sistemi. FWD (Front-Wheel Drive) sistemdə mühərrik gücü yalnız ön təkərlərə ötürülür. Avtomobillərin çoxu ön çəkişlidir, çünki istehsal daha ucuzdur, daha yüngüldür və yanacaq az sərf edir. Mühərrik və ötürmə qutusu ön oxda yerləşir. Qarda arxası sürüşməsi arxa çəkişdən azdır. ### Ön şüşə - URL: https://surucu.az/sozluk/on-suse - Kateqoriya: kuzov Avtomobilin ön hissəsindəki laminasiya edilmiş təhlükəsizlik şüşəsi. Ön şüşə (windshield) iki qat şüşə arasında PVB plyonkadan ibarət laminasiya edilmiş şüşədir. Zərbə aldıqda parçalanmır, çatlar yaranır amma plyonka parçaları saxlayır. Müasir şüşələrdə qızdırma, yağış sensoru, kamera zonası və HUD proyeksiya sahəsi ola bilər. ### Ötmə qaydası - URL: https://surucu.az/sozluk/otme-qaydasi - Kateqoriya: suruculuk Qabaqda gedən nəqliyyatı keçmə qaydaları və şərtləri. Təhlükəsiz idarəetmə və düzgün sürücü qərarları üçün vacib anlayışdır. Ötmə sol zolaqdan icazə verilir. Ötmə qadağandır: fasiləsiz xətt olan yerdə, piyada keçidində, dəmiryol keçidində, yoxuşda görünürlük olmadıqda, təcili nəqliyyat keçdikdə. Ötmə sürəti həddi aşmamalıdır. Sağdan ötmə yalnız əvvəlki nəqliyyat sola dönmə siqnalı verəndə icazəlidir. ### Paralel parklanma - URL: https://surucu.az/sozluk/paralel-parklanma - Kateqoriya: suruculuk Avtomobili iki nəqliyyat arasında yol kənarına parklamaq texnikası. Paralel parklanma sürücülük imtahanında ən çətin tapşırıqlardan biridir. Avtomobil boşluğa arxa ilə girir. Boşluq avtomobilin uzunluğunun ən azı 1.5 misli olmalıdır. Müasir avtomobillərdə park assist sistemi sükanı avtomatik idarə edir, sürücü yalnız qaz və əyləci idarə edir. ### Park sensorları - URL: https://surucu.az/sozluk/park-sensorlari - Kateqoriya: tehlukesizlik Maneəyə yaxınlaşdıqda səs siqnalı ilə xəbərdarlıq edən sensorlar. Park sensorları (PDC) ultrasonik dalğalarla avtomobilin ətrafındakı maneələri aşkarlayır. Ən azı arxa bamperdə 4 sensor olur, premium avtomobillərdə ön+arxa 8-12 sensor. Maneəyə yaxınlaşdıqca bip səsi tezləşir. Müasir sistemlər ekranda rəngli məsafə göstəricisi də təqdim edir. ### Pikap - URL: https://surucu.az/sozluk/pikap - Kateqoriya: kuzov Arxa hissəsində açıq yük platforması olan nəqliyyat vasitəsi. Pikap (pickup) qapalı kabin + açıq yük platformasından ibarətdir. İş, kənd təsərrüfatı və offroad üçün idealdır. Tək kabin (2 qapı), genişləndirilmiş kabin və ikili kabin (4 qapı) versiyaları var. Toyota Hilux, Ford Ranger, Mitsubishi L200 populyar pikaplardır. Güclü çəkmə qabiliyyətinə malikdir. ### Piyada keçidi - URL: https://surucu.az/sozluk/piyada-kecidi - Kateqoriya: yol Piyadaların yolu keçməsi üçün ayrılmış xüsusi sahə. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Piyada keçidi yolun üzərində xüsusi işarələnmə (zebra) və nişanlarla qeyd olunur. Tənzimlənən keçidlərdə svetofor var, tənzimlənməyənlərdə piyadanın üstünlüyü var. Sürücü tənzimlənməyən keçidə yaxınlaşanda sürəti azaltmalı, piyada varsa dayanmalıdır. Keçiddə ötmə qadağandır. ### Qızdırma şamı (Svecha) - URL: https://surucu.az/sozluk/qizdirma-sami-svecha - Kateqoriya: muherrik Benzin mühərrikdə yanacaq-hava qarışığını alovlandıran qurğu. Alışdırma şamı (svecha) yüksək gərginlikli elektrik qığılcımı yaradaraq yanacaq-hava qarışığını alovlandırır. Hər silindr üçün bir şam lazımdır. Şamın elektrod aralığı, istilik dərəcəsi və materialı mühərrikin işinə təsir edir. İridium və platinum şamlar adi şamlardan 2-3 dəfə uzun ömürlüdür. ### Radiator - URL: https://surucu.az/sozluk/radiator - Kateqoriya: muherrik Mühərrikin soyutma mayesini soyudan istilik mübadiləsi qurğusu. Radiator mühərrikin isti soyutma mayesini hava axını ilə soyudur. Alüminium və ya mis-latun borulardan ibarətdir. Avtomobilin ön hissəsində yerləşir ki, hərəkət zamanı hava keçsin. Elektrik ventilyator durğun halda əlavə soyutma təmin edir. Radiator nasazlığı mühərrikin qızmasına və ciddi zərərə səbəb ola bilər. ### Rəngləmə - URL: https://surucu.az/sozluk/rengleme - Kateqoriya: kuzov Avtomobilin kuzov səthinə lak-boya örtüyü tətbiqi prosesi. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır. Avtomobil rəngləməsi bir neçə qatdan ibarətdir: astar (primer), əsas boya (basecoat) və lak (clearcoat). Zavod rəngləməsi 100-150 mikron qalınlığındadır. Metallik, sedef, mat və xüsusi rənglər mövcuddur. Qəza təmiri zamanı rəngləmə zavodunkuna uyğunlaşdırılmalıdır. PPG, Sikkens, Standox peşəkar boya brendləridir. ### Robot ötürmə qutusu - URL: https://surucu.az/sozluk/robot-oturme-qutusu - Kateqoriya: oturme Avtomatik idarə olunan mexaniki ötürmə qutusu. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır. Robot ötürmə qutusu əslində manual ötürmədir, amma ambriyaj və ötürmə dəyişdirmə elektromotorlar tərəfindən avtomatik idarə olunur. Bir diskli (AMT) və iki diskli (DSG/DCT) növləri var. İki diskli robot qutular çox sürətli ötürmə dəyişdirir (0.2 saniyə) və yarış avtomobillərində istifadə olunur. ### Sedan - URL: https://surucu.az/sozluk/sedan - Kateqoriya: kuzov Ayrıca baqaj bölməsi olan 4 qapılı klassik kuzov tipi. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır. Sedan ən yaygın kuzov tipidir - ayrıca mühərrik bölməsi, sərnişin salonu və baqaj bölməsi var (3 həcmli). 4 qapı və ayrıca baqaj qapağı olur. Rahat, sakit və aerodynamik formaya malikdir. BMW 3 Series, Toyota Camry, Mercedes C-Class klassik sedan nümunələridir. Azərbaycanda ən populyar kuzov tipidir. ### Siqnal sistemi - URL: https://surucu.az/sozluk/siqnal-sistemi - Kateqoriya: elektrik Dönmə, əyləcləmə və təcili vəziyyəti bildirən işıq siqnalları. Siqnal sisteminə daxildir: dönmə siqnalları (göstəricilər), əyləc siqnalı (stop lampası), təcili dayanma siqnalı (dörd tərəf), geri yürüş siqnalı, dumanəleyhi arxa işıq. Dönmə siqnalları relay vasitəsilə yanıb-sönür. Təcili dayanma siqnalı bütün dörd göstəricini eyni anda yandırır. ### Spidometr - URL: https://surucu.az/sozluk/spidometr - Kateqoriya: yol Avtomobilin anlıq sürətini göstərən cihaz. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Spidometr avtomobilin həmin anda hesablanan hərəkət sürətini sürücüyə km/saat və ya mph ilə göstərir. Göstəricinin dəqiqliyinə təkər ölçüsü, şin təzyiqi, sensorların vəziyyəti və cihazın kalibrlənməsi təsir edə bilər. Paneldəki sürət ilə naviqasiya tətbiqinin göstərdiyi rəqəm arasında kiçik fərq yarana bilər; təhlükəsiz idarəetmə üçün yol nişanındakı həddi və avtomobilin spidometrini əsas götürün. Şübhəli böyük fərq olduqda sensorları, təkər ölçüsünü və cihaz panelini servisdə yoxlatdırın. ### Şrus - URL: https://surucu.az/sozluk/srus - Kateqoriya: sassi Ön çəkişli avtomobillərdə fırlanma gücünü bucaq altında təkərlərə ötürən oynaq. ŞRUS (Sabit Hız Reduktörlü Universal Şarnir / CV Joint) ön çəkişli avtomobillərdə yarım oxun hər iki ucunda yerləşir. Sükan döndüyündə belə sabit sürətlə güc ötürməyə imkan verir. Daxili ŞRUS ötürmə qutusu tərəfində, xarici ŞRUS təkər tərəfindədir. Rezin qoruyucu (çexol) yağı içəridə, kiri çöldə saxlayır. ### Stabilizator - URL: https://surucu.az/sozluk/stabilizator - Kateqoriya: sassi Dönmə zamanı kuzovun əyilməsini azaldan metal çubuq. İdarəetmə, əyləcləmə və yol tutuşunu qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır. Stabilizator (anti-roll bar, sway bar) ön və/və ya arxa asmanın hər iki tərəfini birləşdirən U-şəkilli metal çubuqdur. Dönmədə bir tərəfin sıxılmasını digər tərəfə ötürərək kuzovun əyilməsini (roll) azaldır. Sportiv avtomobillərdə daha sərt, rahat avtomobillərdə daha yumşaq stabilizator istifadə olunur. ### Starter motor - URL: https://surucu.az/sozluk/starter-motor - Kateqoriya: elektrik Açarı çevirəndə mühərriki ilk fırlanmaya gətirən elektrik motoru. Starter motor akkumulyatordan güc alaraq mühərrikin dirsəkli valını fırladır. Mühərrik öz-özünə işləməyə başlayana qədər starter fırlanır. Bendiks mexanizmi starterin dişlisini mühərrikin volan dişlisinə qoşur və ayrılır. Start-stop sistemli avtomobillərdə gücləndirilmiş starter istifadə olunur. ### Sükan gücləndiricisi - URL: https://surucu.az/sozluk/sukan-guclendiricisi - Kateqoriya: sassi Sükanı döndərməyi asanlaşdıran hidravlik və ya elektrik sistemi. Sükan gücləndiricisi (power steering) sürücünün sükana tətbiq etdiyi qüvvəni artırır. Hidravlik sükan gücləndiricisi (HPS) nasos və yağla işləyir. Elektrik sükan gücləndiricisi (EPS) elektromotorla işləyir, daha az yanacaq sərf edir və sürətə görə gücləndiricini tənzimləyir. Müasir avtomobillərin əksəriyyəti EPS istifadə edir. ### Sürət həddi - URL: https://surucu.az/sozluk/suret-heddi - Kateqoriya: yol Müəyyən yol hissəsində icazə verilən maksimum sürət. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Azərbaycanda ümumi sürət hədləri: yaşayış zonası 20 km/saat, şəhər daxili 60 km/saat, şəhərkənarı yol 90 km/saat, avtomaqistral 110 km/saat. Xüsusi nişanlarla fərqli hədlər qoyula bilər. Sürət həddi hava şəraitinə, yol vəziyyətinə və nəqliyyat növünə görə dəyişə bilər. Radar kameraları sürəti avtomatik ölçür. ### Sürücülük vəsiqəsi - URL: https://surucu.az/sozluk/suruculuk-vesiqesi - Kateqoriya: yol Nəqliyyat vasitəsi idarə etmə hüququnu təsdiq edən rəsmi sənəd. Sürücülük vəsiqəsi (sürücülük lisenziyası) müvafiq kateqoriya üzrə nəqliyyat idarə etməyə icazə verir. Azərbaycanda əsas kateqoriyalar: B (minik), C (yük), D (avtobus), A (motosiklet). 18 yaşdan verilir. Nəzəri + praktiki imtahan keçmək lazımdır. 10 ildən bir yenilənir. Beynəlxalq sürücülük vəsiqəsi xaricdə istifadə üçündür. ### SUV/Krossover - URL: https://surucu.az/sozluk/suvkrossover - Kateqoriya: kuzov Yüksək oturacaq mövqeyi və böyük yer ayırımı olan çoxməqsədli avtomobil. SUV (Sport Utility Vehicle) yüksək yerə oturma, böyük yer ayırımı və geniş daxili məkan təqdim edir. Klassik SUV çərçivəli kuzovdur (Toyota Land Cruiser), krossover isə monokok kuzovdur (Toyota RAV4). Krossoverlər daha yüngül, daha az yanacaq sərf edir. Dünyada ən sürətlə artan seqmentdir. ### Svetofor - URL: https://surucu.az/sozluk/svetofor - Kateqoriya: yol Yol hərəkətini işıq siqnalları ilə tənzimləyən qurğu. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Svetofor qırmızı, sarı və yaşıl işıqlarla nəqliyyat və piyadaların hərəkətini idarə edir. Qırmızı - dayandırıcı, sarı - diqqət, yaşıl - icazə. Ox işarəli svetoforlar zolaqlar üzrə ayrıca icazə verir. Piyada svetoforlarında yaşıl adam/qırmızı adam göstərilir. Müasir smart svetoforlar trafik axınına görə vaxtlamanı tənzimləyir. ### Taksometr - URL: https://surucu.az/sozluk/taksometr - Kateqoriya: yol Taksi avtomobillərində qiymət hesablayan sayğac. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Taksometr taksi xidmətinin qiymətini məsafə və/və ya zamana görə hesablayır. GPS əsaslı müasir taksometrlər daha dəqiqdir. Azərbaycanda taksi tarifləri: oturuş haqqı + km başına tarif. Bolt, Uber kimi proqramlar öz qiymət alqoritmi istifadə edir. Rəsmi taksilərdə taksometr istifadəsi məcburidir. ### Tam çəkiş (4WD/AWD) - URL: https://surucu.az/sozluk/tam-cekis-4wdawd - Kateqoriya: oturme Mühərrik gücünün hər dörd təkərə ötürüldüyü çəkiş sistemi. Ötürmə sisteminin işi, sürüş rahatlığı və texniki xidmət üçün vacib anlayışdır. Tam çəkiş bütün dörd təkərə güc verir. 4WD - əsasən offroad üçün, sürücü qoşur/söndürür. AWD - daimi tam çəkiş, avtomatik idarə olunur. Qar, palçıq və çətin yol şəraitlərində üstünlük verir. Dezavantajı - daha çox yanacaq sərf edir və təmir bahadır. Subaru, Audi quattro AWD ilə tanınır. ### Taxometr - URL: https://surucu.az/sozluk/taxometr - Kateqoriya: yol Mühərrikin fırlanma sürətini (RPM) göstərən cihaz. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Taxometr mühərrikin dəqiqədə neçə dövr etdiyini (RPM - Revolutions Per Minute) göstərir. Normal boş işləmə 700-900 RPM, optimal iş diapazonu 2000-4000 RPM, qırmızı zona 6000-8000+ RPM. Manual ötürmədə ötürmə dəyişdirmə üçün vacib göstəricidir. Qırmızı zonada uzun müddət işləmə mühərrikə zərər verir. ### Termostat - URL: https://surucu.az/sozluk/termostat - Kateqoriya: muherrik Mühərrik temperaturunu tənzimləyən klapan. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. Termostat soyutma mayesinin radiatora axınını idarə edir. Mühərrik soyuq olduqda termostat bağlıdır və maye yalnız mühərrik daxilində dövr edir ki, tez qızsın. Optimal temperatura (85-95°C) çatdıqda termostat açılır və maye radiatora axır. Bu sistem mühərrikin həmişə ideal temperaturda işləməsini təmin edir. ### Texniki baxış - URL: https://surucu.az/sozluk/texniki-baxis - Kateqoriya: yol Avtomobilin texniki vəziyyətinin dövlət tərəfindən yoxlanması. Texniki baxış (TO) avtomobilin əyləc, sükan, işıqlandırma, emissiya və digər sistemlərinin qanuni standartlara uyğunluğunu yoxlayır. Azərbaycanda ASAN xidmət və xüsusi baxış məntəqələrində keçirilir. Yeni avtomobillər ilk 3 il azaddır, sonra hər il keçirilməlidir. Baxışdan keçməyən avtomobil hərəkət edə bilməz. ### Təhlükəsizlik yastığı (Airbag) - URL: https://surucu.az/sozluk/tehlukesizlik-yastigi-airbag - Kateqoriya: tehlukesizlik Toqquşma zamanı şişərək yolcuları qoruyan hava yastığı. Sürücü və sərnişin təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün vacib anlayışdır. Airbag ciddi toqquşmada millisaniyələr ərzində şişərək sürücü və yolcuların başını, bədənini zərbədən qoruyur. Müasir avtomobillərdə 6-12 airbag olur: ön, yan, pərdə, diz airbagı. Airbag yalnız kəmərlə birlikdə effektivdir. İlk airbag 1971-ci ildə istifadəyə verilib. ### Təkər balansı - URL: https://surucu.az/sozluk/teker-balansi - Kateqoriya: sassi Təkərin bərabər fırlanmasını təmin etmək üçün ağırlıqların yerləşdirilməsi. Təkər balansı təkərin kütlə mərkəzini fırlanma oxu ilə üst-üstə düşdürmək üçündür. Balansı pozulmuş təkər sürətdə titrəmə yaradır, təkərin qeyri-bərabər aşınmasına və asma hissələrinin tez aşınmasına səbəb olur. Hər təkər dəyişdirmə və ya təmir zamanı balans yoxlanmalıdır. ### Təkər eyarı (geometriya) - URL: https://surucu.az/sozluk/teker-eyari-geometriya - Kateqoriya: sassi Təkərlərin avtomobilə nəzərən düzgün bucaq altında tənzimlənməsi. Təkər eyarı (wheel alignment) təkərlərin kamber (əyilmə), kaster (meyl) və toe (ayaq barmağı) bucaqlarının düzgün tənzimlənməsidir. Düzgün eyar düz sürmə, bərabər təkər aşınması və optimal yanacaq sərfiyyatı təmin edir. Çuxura düşmə, bordüra çırpma və aşınma eyarı pozur. ### Tonirovka - URL: https://surucu.az/sozluk/tonirovka - Kateqoriya: kuzov Avtomobil şüşələrinə tünd plyonka yapışdırma. Kuzovun vəziyyəti, görünüşü və qoruyucu funksiyası ilə bağlı əsas anlayışdır. Tonirovka şüşəyə xüsusi plyonka yapışdıraraq günəş işığını, istiliyi və ultrabənövşəyi şüaları azaldır. Faydaları: salon soyuq qalır, mebel solmur, məxfilik artır. Azərbaycanda ön şüşə 75%+, ön yan 70%+ işıq keçirməlidir, arxa şüşələr sərbəstdir. Keramik plyonkalar ən yaxşı istiliyi rədd edir. ### Tork (Nm) - URL: https://surucu.az/sozluk/tork-nm - Kateqoriya: muherrik Mühərrikin fırlanma qüvvəsi, Nyuton-metrlə ölçülür. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. Tork mühərrikin dirsəkli valda yaratdığı fırlanma qüvvəsidir. Yüksək tork güclü sürətlənmə, yoxuşa qalxma və ağır yük daşıma qabiliyyəti deməkdir. Dizel mühərriklər benzindən daha yüksək tork verir. Tork aşağı RPM-lərdə yüksək olduqda avtomobil şəhər trafikində rahat sürülür. ### Turbo (Turbokompressor) - URL: https://surucu.az/sozluk/turbo-turbokompressor - Kateqoriya: muherrik İşlənmiş qazların enerjisi ilə mühərrikə əlavə hava vuran sistem. Turbokompressor egzoz qazlarının enerjisindən istifadə edərək mühərrikə daha çox hava basır. Bu, eyni həcmli mühərrikdən 30-50% daha çox güc almağa imkan verir. Kiçik həcmli turbo mühərriklər böyük atmosfer mühərrikləri qədər güclü olur, amma daha az yanacaq sərf edir. ### Universal - URL: https://surucu.az/sozluk/universal - Kateqoriya: kuzov Uzadılmış dam xətti və böyük baqajı olan praktik kuzov tipi. Universal (station wagon, estate) sedanın uzadılmış versiyasıdır - dam xətti arxaya qədər uzanır və böyük baqaj bölməsi yaranır. 500-1800 litr baqaj həcmi olur. Avropada ailə avtomobili kimi çox sevilir. Audi A4 Avant, BMW 3 Touring, Volvo V60 məşhur universallardır. ### Yağ filtri - URL: https://surucu.az/sozluk/yag-filtri - Kateqoriya: muherrik Mühərrik yağını metal hissəciklərdən və çirkdən təmizləyən filtr. Yağ filtri mühərrik yağında olan metal toz, yanma qalıqları və digər çirklənmələri tutur. Təmiz yağ mühərrikin hərəkətli hissələri arasında sürtünməni azaldır və aşınmanı minimal edir. Yağ filtri tıxandıqda yağ təzyiqi düşür və mühərrik sürətlə aşınır. ### Yanacaq sərfiyyatı - URL: https://surucu.az/sozluk/yanacaq-serfiyyati - Kateqoriya: muherrik Avtomobilin 100 km məsafədə sərf etdiyi yanacaq miqdarı. Bu anlayış mühərrikin işi, yanacaq sərfiyyatı və texniki qulluq qərarlarına birbaşa təsir edir. Yanacaq sərfiyyatı litr/100km ilə ölçülür. Şəhər, magistral və qarışıq rejimlərdə fərqli olur. Şəhərdə tez-tez dayanma/hərəkət olduğundan sərfiyyat daha yüksəkdir. Sərfiyyata mühərrik həcmi, çəki, ötürmə qutusu növü, təkər təzyiqi və sürücülük tərzi təsir edir. ### Yay sistemi - URL: https://surucu.az/sozluk/yay-sistemi - Kateqoriya: sassi Yol zərbələrini udaraq sərnişinlərin rahat hərəkətini təmin edən elastik element. Yay sistemi yol nahamərliklərini udur və təkərlərin yolla daimi təmasını təmin edir. Əsas növləri: spiral yay (ən yaygın), yarpaq yay (yük avtomobilləri), torsion çubuğu və pnevmatik yay (lüks avtomobillər). Yay amortizatorla birlikdə asma sistemini təşkil edir. ### Yol işarələnməsi - URL: https://surucu.az/sozluk/yol-isarelenmesi - Kateqoriya: yol Yol səthinə çəkilən xətlər, ox işarələri və digər işarələr. Yol hərəkəti qaydalarını düzgün tətbiq etmək üçün vacib anlayışdır. Yol işarələnməsi (markup) yolun səthinə boyalarla çəkilir. Fasiləsiz xətt - keçmə qadağandır. Kəsikli xətt - keçmək mümkündür. İkiqat fasiləsiz - qəti qadağa. Ox işarələri zolaqların istiqamətini göstərir. Zebra - piyada keçidi. Sarı xətlər - dayanma/parklanma qadağası. Termoplastik işarələnmə daha uzun ömürlüdür. ### Yol nişanı - URL: https://surucu.az/sozluk/yol-nisani - Kateqoriya: yol Yol kənarında quraşdırılan məlumatverici, xəbərdarlıq və qadağan nişanları. Yol nişanları sürücülərə məlumat, xəbərdarlıq, qadağa və göstəriş verir. Qrup: xəbərdarlıq (üçbucaq), qadağa (dairəvi qırmızı), məcburi (dairəvi mavi), məlumat (düzbucaqlı mavi), prioritet (xüsusi forma). Beynəlxalq Vyana Konvensiyasına əsasən standartlaşdırılıb. Azərbaycanda 200-dən çox nişan növü var. ### Zolaq saxlama sistemi - URL: https://surucu.az/sozluk/zolaq-saxlama-sistemi - Kateqoriya: tehlukesizlik Avtomobilin zolaqdan çıxmasının qarşısını alan köməkçi sistem. LKA (Lane Keep Assist) kamera ilə yol xətlərini izləyir. Sürücü siqnal vermədən zolaqdan çıxmağa başlayanda sükana yüngül düzəldici qüvvə tətbiq edir və ya titrəmə ilə xəbərdarlıq edir. Uzun yol sürücülüyündə yuxululuğa qarşı effektivdir. ADAS sistemlərinin əsas hissəsidir. --- ## Məqalələr (Articles) ### Alkotestdən imtina etmək olarmı? - URL: https://surucu.az/huquqlar/alkotestden-imtina-etmek-olarmi Alkoqol yoxlaması zamanı sürücünün hüquqları, tibbi müayinə tələbi və imtinanın mümkün nəticələri. Məqalədə sənəd siyahısı, rəsmi yoxlama və növbəti addımı seçmək üçün praktik nəzarət planı verilir. ### Avtomobil alanda cərimə və məhdudiyyətləri necə yoxlamaq olar? - URL: https://surucu.az/huquqlar/avtomobil-alanda-cerime-mehdudiyyet-yoxlama İkinci əl avtomobil alarkən cərimə borcu, həbs, sığorta, texniki baxış və qeydiyyat risklərini yoxlamaq üçün bələdçi. ### Avtomobili etibarnamə ilə idarə etmək: nələrə diqqət etməli? - URL: https://surucu.az/huquqlar/avtomobili-etibarname-ile-idare-etmek Başqasına məxsus avtomobili idarə edərkən sənədlər, sığorta, cərimə və qəza məsuliyyəti üzrə praktik izah. ### Cəriməni 10 təqvim günü ərzində ödəmək: 10 faiz güzəşt necə tətbiq olunur? - URL: https://surucu.az/huquqlar/cerime-10-gun-10-faiz-guzest Səlahiyyətli orqanın cərimə qərarı qanuni qüvvəyə mindiyi gündən 10 təqvim günü ərzində icra ediləndə 10 faiz ödəniş azadolmasının tətbiqini izah edirik. ### Cəriməni gec ödəsəm nə olar? - URL: https://surucu.az/huquqlar/cerimeni-gec-odesem-ne-olar Cəriməni vaxtında ödəməməyin mümkün nəticələri: dəbbə pulu, icra prosesi, avtomobil üzərində məhdudiyyət və praktik addımlar. ### Cəriməyə etiraz ərizəsi nümunəsi: necə yazılır və hara verilir? - URL: https://surucu.az/huquqlar/cerimeye-etiraz-erizesi-numunesi Cərimə qərarı ilə razı deyilsinizsə, ərizədə nə yazmalı, hansı sübutları əlavə etməli və müraciəti necə təqdim etməli olduğunuzu addım-addım izah edirik. ### Dayanma-durma cəriməsinə etiraz: nişan, foto və sübutlar - URL: https://surucu.az/huquqlar/dayanma-durma-cerimesine-etiraz Dayanma-durma cərimələrində yol nişanı, parklanma xətti, evakuasiya və foto sübutları necə yoxlamaq lazımdır? ### DYP-yə müraciət forması: sürücülər üçün hazır şablon - URL: https://surucu.az/huquqlar/dyp-muraciet-formasi-suruculer-ucun Yol polisi ilə bağlı müraciət yazanda mövzunu necə seçmək, faktları necə təqdim etmək və cavabı necə izləmək lazımdır? ### Elektron cəriməni necə yoxlamaq olar? - URL: https://surucu.az/huquqlar/elektron-cerimeni-nece-yoxlamaq-olar Cəriməni onlayn yoxlamaq, qərarın detallarına baxmaq, ödəniş statusunu izləmək və səhv məlumat görəndə nə etmək lazımdır? ### İcbari sığorta yoxdursa hansı risklər var? - URL: https://surucu.az/huquqlar/icbari-sigorta-yoxdursa-hansi-riskler-var İcbari avtomobil sığortası olmadan idarəetmə, qəza zamanı maddi risklər və sığorta statusunu yoxlamağın yolları. ### Kamera cəriməsinə necə etiraz etmək olar? - URL: https://surucu.az/huquqlar/kamera-cerimesine-nece-etiraz-etmek-olar Avtomatik kamera cərimələrində səhv nömrə, yanlış yer, nişan problemi və sübut çatışmazlığı hallarında nə etmək lazımdır? ### Korporativ sürücülərin təhlükəsizliyi və avtopark nəzarəti - URL: https://surucu.az/huquqlar/korporativ-suruculerin-tehlukesizliyi-ve-avtopark-nezareti Şirkət sürücüləri üçün təlim, avtomobilin təhvil-təslimi, səfəröncəsi yoxlama, hadisə qeydi və ədalətli təhlükəsizlik göstəricilərini vahid prosesə çevirən praktik bələdçi. ### Piyadaya yol verməməyə görə cərimə: sürücü nəyi bilməlidir? - URL: https://surucu.az/huquqlar/piyadaya-yol-vermemeye-gore-cerime Piyada keçidi, sağa-sola dönmə, məktəb zonası və video sübut məsələləri üzrə sürücülər üçün praktik bələdçi. ### Polis video sübut göstərmirsə nə etməli? - URL: https://surucu.az/huquqlar/polis-video-subut-gostermirse-ne-etmeli Pozuntu iddiasında sübutun təqdim edilməsi, protokolda qeyd yazmaq və sonradan rəsmi sorğu vermək qaydası. ### Protokolda “razı deyiləm” yazmaq nə verir? - URL: https://surucu.az/huquqlar/protokolda-razi-deyilem-yazmaq-ne-verir Protokola imza atmaq, qeydlər bölməsinə etiraz yazmaq və sonradan şikayət etmək hüququ barədə sadə izah. ### Qəza sonrası görüləcək işlər: çap edilə bilən siyahı - URL: https://surucu.az/huquqlar/qeza-sonrasi-gorulecek-isler-siyahi Qəza anında çaşmamaq üçün telefonda saxlanıla və çap edilə bilən qısa checklist. Məqalədə sənəd siyahısı, rəsmi yoxlama və növbəti addımı seçmək üçün praktik nəzarət planı verilir. ### Qəza zamanı nə etməli? Sürücü üçün addım-addım checklist - URL: https://surucu.az/huquqlar/qeza-zamani-ne-etmeli-surucu-checklist Yol-nəqliyyat hadisəsindən sonra təhlükəsizlik, polis, sığorta, foto sübut və izahat mərhələləri. Məqalədə sənəd siyahısı, rəsmi yoxlama və növbəti addımı seçmək üçün praktik nəzarət planı verilir. ### Sığorta hadisəsi üçün izahat nümunəsi - URL: https://surucu.az/huquqlar/sigorta-hadisesi-ucun-izahat-numunesi Qəzadan sonra sığorta şirkətinə təqdim edilən izahatda hansı məlumatlar yazılmalı və hansı səhvlərdən qaçmaq lazımdır? ### Sığorta ödənişi gecikirsə nə etmək lazımdır? - URL: https://surucu.az/huquqlar/sigorta-odenisi-gecikirse-ne-etmek-lazimdir Sığorta şirkəti cavabı gecikdirirsə, sənədləri necə yoxlamaq, yazılı tələb göndərmək və şikayət yolunu necə seçmək olar? ### Sürücü üçün aylıq sənəd yoxlama checklist-i - URL: https://surucu.az/huquqlar/surucu-ayliq-sened-yoxlama-checklist Hər ay 5 dəqiqəyə sığorta, texniki baxış, cərimə, vəsiqə və avtomobil avadanlığını yoxlamaq üçün praktik siyahı. ### Sürücülük vəsiqəsini itirmişəm: nə etməliyəm? - URL: https://surucu.az/huquqlar/suruculuk-vesiqesini-itirmisem-ne-etmeliyem Sürücülük vəsiqəsi itəndə, oğurlananda və ya yararsız hala düşəndə atılacaq addımlar və sürücünün ehtiyat davranışı. ### Telefonla danışmağa görə cərimə: hansı hallar risklidir? - URL: https://surucu.az/huquqlar/telefonla-danismaga-gore-cerime Sükan arxasında telefondan istifadə, hands-free, naviqasiya və sübut məsələləri üzrə sürücülər üçün izah. ### Texniki baxış vaxtı keçibsə nə etməli? - URL: https://surucu.az/huquqlar/texniki-baxis-vaxti-kecibse-ne-etmeli Texniki baxışın vaxtını yoxlamaq, gecikmə riskləri, sənədlər və avtomobili baxışa hazırlamaq üçün praktik bələdçi. ### Yol nişanı görünmürdüsə şikayət nümunəsi - URL: https://surucu.az/huquqlar/yol-nisani-gorunmurdurse-sikayet-numunesi Ağac, reklam lövhəsi, tikinti və ya zədələnmə səbəbindən görünməyən yol nişanı üzrə müraciət və cəriməyə etiraz şablonu. ### Yol polisi avtomobili cərimə meydançasına apara bilərmi? - URL: https://surucu.az/huquqlar/avtomobil-cerime-meydancasina-aparilsa-ne-etmeli Avtomobilin evakuasiyası, cərimə meydançası, sənədlərin alınması və sürücünün praktik addımları. Məqalədə sənəd siyahısı, rəsmi yoxlama və növbəti addımı seçmək üçün praktik nəzarət planı verilir. ### Yol polisi sənədləri yoxlayanda sürücünün hüquqları - URL: https://surucu.az/huquqlar/yol-polisi-senedleri-yoxlayanda-surucunun-huquqlari Saxlanma səbəbi, sənəd təqdim etmə, polis əməkdaşının özünü təqdim etməsi və sürücünün sakit davranış qaydaları. --- ## Testlər (Quizzes) ### Cərimələr və Ballar Testi - URL: https://surucu.az/testler/cerimeler-ve-ballar-testi - Çətinlik: medium - Müddət: 10 dəqiqə Ən çox rast gəlinən yol hərəkəti pozuntuları üzrə cərimə məbləği və bal biliklərinizi yoxlayın. ### Dayanma-Durma və Parklanma Testi - URL: https://surucu.az/testler/dayanma-durma-parklanma-testi - Çətinlik: medium - Müddət: 10 dəqiqə Dayanma, durma, ikinci sıra və səkidə parklanma üzrə cərimə və bal testi. ### Qadağa Nişanları Testi - URL: https://surucu.az/testler/qadaga-nisanlari-testi - Çətinlik: medium - Müddət: 10 dəqiqə Giriş, dayanma, durma, dönmə və sürət məhdudiyyəti nişanlarını yoxlayan test. ### Sənədlər və Texniki Baxış Testi - URL: https://surucu.az/testler/senedler-ve-texniki-baxis-testi - Çətinlik: medium - Müddət: 10 dəqiqə Sürücülük vəsiqəsi, etibarnamə, qeydiyyat və texniki baxış pozuntuları üzrə test. ### Sərxoş və Vəsiqəsiz İdarəetmə Testi - URL: https://surucu.az/testler/serxos-ve-vesiqesiz-idareetme-testi - Çətinlik: hard - Müddət: 10 dəqiqə Sərxoş, narkotik təsiri altında və vəsiqəsiz idarəetmə üzrə ciddi cərimələr testi. ### Sürət və Təhlükəsizlik Testi - URL: https://surucu.az/testler/suret-ve-tehlukesizlik-testi - Çətinlik: hard - Müddət: 10 dəqiqə Sürət həddinin aşılması, kəmər, telefon və piyada keçidi pozuntuları üzrə test. ### Üstünlük və Məcburi Nişanlar Testi - URL: https://surucu.az/testler/ustunluk-ve-mecburi-nisanlar-testi - Çətinlik: medium - Müddət: 10 dəqiqə Baş yol, yol ver, STOP və məcburi hərəkət istiqamətləri üzrə 10 suallıq test. ### Xəbərdarlıq Nişanları Testi - URL: https://surucu.az/testler/xeberdarliq-nisanlari-testi - Çətinlik: easy - Müddət: 8 dəqiqə Xəbərdarlıq nişanlarını şəkil üzrə tanımaq üçün 10 suallıq sürücülük testi. --- ## Sürücü Kursları (Driving Schools) --- ## Haqqında Surucu.az Azərbaycanda sürücü hüquqları və yol cərimələri üzrə məlumat platformasıdır. Hüquqi səhifələrdə göstərilən yoxlanma tarixi və mənbə keçidləri əsas götürülməlidir; sayt fərdi hüquqi məsləhət əvəzi deyil. Əlaqə: https://surucu.az/elaqe